Merkez Bankası, kuruluşunun 92. yıl dönümünü kutluyor
Merkez Bankası, kuruluşunun 92. yıl dönümünü kutluyor
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), faaliyete başlamasının 92. yıl dönümünü kutluyor.
Haber Giriş Tarihi: 02.10.2023 11:57
Haber Güncellenme Tarihi: 02.10.2023 11:57
Kaynak:
AA
Birinci Dünya Savaşı sonrası ülkelerin kendi para politikalarını bağımsız olarak belirlemeleri yönündeki eğilimin etkisi ve Kurtuluş Savaşı'yla kazanılan siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla güçlendirilmesi amacıyla bir merkez bankası kurulması yönündeki çalışmalar hız kazandı. Bu konunun ilk kez ele alındığı 1923 İzmir İktisat Kongresi'nde, özellikle "milli devlet bankası" kurulması fikri üzerinde duruldu.
1927'de dönemin Maliye Bakanı Abdülhalik Renda'nın merkez bankası kurulması hakkında sunduğu kanun taslağı kabul edilirken, 1928'de Türkiye'ye davet edilen Hollanda Merkez Bankası İdare Meclisi Üyesi Dr. G. Vissering, hazırladığı raporda, hükümete bağlı olmayan ve bağımsız bir merkez bankasının gerekliliğine dikkati çekti. Bir yıl sonra İtalyan Uzman Kont Volpi, Türk parasının istikrarının sağlanması için bir merkez bankası kurulmasının şart olduğunu belirtti.
Söz konusu gelişmelerin ardından hükümet, merkez bankası kurulmasına ilişkin gerekli yasal çerçevenin hazırlanması için harekete geçti. Lozan Üniversitesi'nden Prof. Leon Morf'un katkılarıyla Merkez Bankası yasa tasarısı hazırlandı. Tasarı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce (TBMM) 11 Haziran 1930'da kabul edildi, 1715 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu adı ile 30 Haziran 1930'da Resmi Gazete'de yayımlandı.
Farklı kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülen işlevlerin tek elde toplanmasının ardından 3 Ekim 1931'de faaliyetlerine başlayan Merkez Bankası, 92. kuruluş yıl dönümünü kutluyor.
Banknot matbaası kuruldu
İkinci Dünya Savaşı'nın olumsuz etkilerinin hissedildiği 1940'lı yıllarda bütün dünyada olduğu gibi Türkiye'de de Merkez Bankası, kamu kesiminin finansman açığını kapatmaya yönelik uygulamalarda bulundu.
1950'li yıllarda büyüme ve hızlı kalkınmanın finansmanı, Merkez Bankası kaynaklarından sağlandı. Hazine'ye kısa vadeli avans imkanı verilerek Banka kaynakları kamunun kullanımına açıldı. Bu dönemde Merkez Bankası için bir diğer önemli gelişme de 1955'te banknot matbaasının kurulması ve 1957'den itibaren banknotların ülkede basılmaya başlanması oldu.
Planlı ekonomiye geçişin yaşandığı 1960'lı yıllarda Merkez Bankası, ekonomik koşullara ve sanayinin gelişimine paralel olarak genişlemeci para politikaları izledi ve kamuya kaynak sağlamaya devam etti. Bu dönemde ayrıca, kambiyo kontrolüne ilişkin uygulamaların büyük çoğunluğu da Merkez Bankası'na devredildi.
1211 sayılı kanun
Dünya genelinde İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra ortaya çıkan değişikliklere uyum sağlamak ve Merkez Bankası'nın etkinliğini artırmak amacıyla 14 Ocak 1970'de 1211 sayılı TCMB Kanunu kabul edildi. Böylelikle tarihinde yeni bir dönem başlayan Merkez Bankası, kısmen de olsa dönemin ekonomik ve merkez bankacılığı alanındaki yeniliklerini yansıtan bir yapıya kavuştu.
Söz konusu kanun; Banka'nın yasal statüsü, organizasyon yapısı, yetki ve görevlerinde önemli değişiklikler getirdi. Anonim şirket statüsü korunan Merkez Bankası'nın sermayesi, 15 milyon liradan 25 milyon liraya yükseltildi. Hazine'nin sahip olduğu sermaye payının yüzde 51'den az olamayacağı da kanunda yer aldı.
1211 sayılı kanunun getirdiği bir diğer yenilik de "guvernörlük" adı verilen başkanlık makamı oldu. Dış temsil ve ilişkilerde denklik, protokolde eşitlik sağlanması amacıyla kurulan başkanlık makamına ilk olarak Naim Talu getirildi.
Guvernörlük makamının yanında, başkan ve başkan yardımcılarından meydana gelen "yönetim komitesi" adı altında yeni bir karar alma organı oluşturuldu. Banka'nın en üst karar alma organı statüsündeki 8 üyeli İdare Meclisi ise 6 üyeli Banka Meclisi'ne dönüştürüldü.
İlgili kanun, Merkez Bankası'na ait görev ve yetkilerin artırılması açısından da önemli yenilikler içerdi. Hazine'ye verilebilecek kısa vadeli avans miktarının üst sınırı, ilgili yıla ait bütçe ödeneklerinin yüzde 15'i oranında yükseltildi.
1980 sonrası dönem
1980'lerde yaşanan ekonomik gelişmeler, hem Türkiye hem de Merkez Bankası açısından bir dönüm noktası niteliğinde oldu. 24 Ocak 1980'de açıklanan kararlar ile Türkiye ekonomisinde yapısal bir dönüşüm başlatıldı.
Başlatılan finansal serbestleşme süreci ile para ve kur politikalarının TCMB tarafından piyasa ekonomisi ile uyumlu bir şekilde yürütülmesi için gerekli altyapının sağlanması yönünde önemli adımlar atıldı. Para politikası kapsamında, mevduat ve kredi faizlerinin piyasa koşullarında belirlenmesi hükme bağlandı.
Türk parası, yabancı paralar karşısında devalüe edilerek sabit kur rejimi ortadan kalktı. TCMB, 1983'te altın ve döviz rezervlerini etkin bir biçimde yönetmek konusunda yetkili hale getirildi. 1987'de açık piyasa işlemleri yapmaya başlayan Banka, modern anlamda para ve döviz piyasalarının kurulmasına da öncülük etti.
1989'da Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı karar ile ekonomik birimlerin döviz ile işlem yapmalarına izin verildi ve Türk parasının konvertibl ilan edilerek görece daha esnek bir döviz kuru rejimine geçildi. 1990'da ise Banka, ilk defa kamuoyuna duyurduğu para programı ile döviz kurları ve faiz oranlarındaki istikrarı bozmadan piyasanın likidite ihtiyacını karşılamayı hedefledi.
21 Nisan 1994'te Hazine'nin Merkez Bankası kaynaklarını kullanımına sınır getirildi. Bunun yanında 1997'de imzalanan bir protokol ile 1998'den itibaren Hazine'nin TCMB'den kısa vadeli avans kullanamayacağı karara bağlandı.
Banka, 2001'de araç bağımsızlığına kavuştu
Merkez Bankası'nın 1995-1999'da izlediği politika, finansal piyasalarda istikrarı sağlamaya yönelikti. Enflasyonun kontrol altına alınamaması nedeniyle 2000 yılında döviz kuruna dayalı yeni bir istikrar programı yürürlüğe konuldu. Ancak aynı yılın sonlarına doğru ekonomide artış gösteren güven kaybı ve 2001'de ortaya çıkan kriz, programın sonlandırılmasına neden oldu. 22 Şubat 2001'de döviz kurları dalgalanmaya bırakıldı.
Kriz sonrasında 25 Nisan 2001'de ekonomide yaşanan yapısal dönüşüm sonrası Merkez Bankası Kanunu'nda önemli değişiklikler yapıldı.
Fiyat istikrarını sağlamak, TCMB'nin temel amacı olarak açık bir şekilde tanımlandı. Bu çerçevede, TCMB'nin para politikası konusundaki uygulamaları ve kullanacağı araçları doğrudan kendisinin belirleyeceği hükme bağlandı. Böylelikle Banka, araç bağımsızlığına kavuştu. Banka'nın fiyat istikrarını sağlama amacı ile çelişmemek kaydıyla hükümetin büyüme ve istihdam politikalarını destekleyeceği hükme bağlandı.
Finansal istikrarı sağlamak, Banka'nın destekleyici amacı olarak tanımlandı. Bu kapsamda Banka'nın Hazine ile diğer kamu kurum ve kuruluşlara avans vermesi, kredi açması ve bu kuruluşların ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alması yasaklandı. Bu sayede Banka'nın kamusal finansman ihtiyacı için bir kaynak olması engellendi.
Para politikası stratejilerinin ve karar alma mekanizmalarının kurumsallaşması amacıyla Para Politikası Kurulu da (PPK) bu dönemde oluşturuldu.
Paradan 6 sıfır atıldı
2002 yılına gelindiğinde, modern bir para politikası stratejisi olan enflasyon hedeflemesi rejimi uygulamasına geçildi. Örtük enflasyon hedeflemesinin uygulandığı 2002-2005'te, rejimin gerekli ön koşullarının karşılanmasına çalışıldı. Merkez Bankası'nın teknik ve kurumsal altyapısı güçlendirildi, tahmin modelleri geliştirildi ve veri seti genişletildi. Bu süreçte Araştırma Genel Müdürlüğü, Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü şeklinde yeniden yapılandırıldı ve iletişim politikalarının etkinliğini sağlamak amacıyla İletişim ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü kuruldu.
2005 yılından itibaren politika kararları ile ilgili öngörülebilirliğin artırılması amacıyla bir yıllık PPK toplantı tarihleri, bir takvim çerçevesinde önceden açıklandı. Tüm bu süreç sonunda 2006 yılında açık enflasyon hedeflemesi rejimi uygulanmaya başlandı.
1 Ocak 2005'te Türk lirasından 6 sıfır atıldı, Yeni Türk Lirası ve yeni kuruşlar tedavüle çıkarıldı. 1 Ocak 2009'da paradan "yeni" ifadesi kaldırıldı. Türk lirası, banknot ve kuruşlar yenilenen tasarım ve boyutlarla dolaşıma çıkarıldı.
1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu uyarınca, Merkez Bankası hisse senetleri (A), (B), (C) ve (D) olmak üzere 4 sınıfa ayrılmış olup (A) sınıfı hisse senetleri münhasıran Hazine'ye, (B) sınıfı hisse senetleri Türkiye'de faaliyette bulunan milli bankalara, (C) sınıfı hisse senetleri 15 bin hisseyi geçmemek üzere milli bankalar dışında kalan diğer bankalarla imtiyazlı şirketlere, (D) sınıfı hisse senetleri ise Türk ticaret müesseselerine ve Türk vatandaşlığını haiz tüzel ve gerçek kişilere tahsis edildi.
Halihazırda Banka'nın sermayesi 25 bin TL olup 250 bin adet hisseye ayrıldı. Geçen yıl sonu itibarıyla Merkez Bankası sermayesinin yüzde 55,12'si (A) sınıfı, yüzde 23,25'i (B) sınıfı, yüzde 2,51'i (C) sınıfı, yüzde 19,12'si ise (D) sınıfı hisselerden oluşuyor.
Banka, nitelikli insan kaynağı, köklü kurum kültürü ve güçlü teknik kapasitesiyle Türkiye ekonomisinin büyümesi ve sağlamlığının artırılması için çalışmalarına devam ediyor.
Kuruluştan bugüne başkanlar
Kuruluşundan bugüne 26 kişi, TCMB Başkanı olarak görev yaptı.
İlk başkan olan Selahattin Çam 1931-1938'de bu görevi yürüttü. Çam'ın ardından Kemal Zaim Sunel (1938-1949), Mehmet Sadi Bekter (1949-1950), Osman Nuri Göver (1951-1953), Mustafa Nail Gidel (1953-1960), Memduh Aytür (1960), İbrahim Münir Mostar (1960-1962), Ziyaettin Kayla (1963-1966) Naim Talu (1967-1971), Memduh Güpgüpoğlu (1972-1975), Cafer Tayyar Sadıklar (1976-1978), Hakkı Aydınoğlu (1979-1981), Osman Şıklar (1981-1984), Yavuz Canevi (1984-1986), Rüşdü Saracoğlu (1987-1993), Bülent Gültekin (1993-1994), Yaman Törüner (1994-1995), Gazi Erçel (1996-2001), Süreyya Serdengeçti (2001-2006), Durmuş Yılmaz (2006-2011), Erdem Başçı (2011-2016), Murat Çetinkaya (2016-2019), Murat Uysal (2019-2020), Naci Ağbal (Kasım 2020-Mart 2021) ve Şahap Kavcıoğlu (Mart 2021-Haziran 2023) başkan olarak görev yaptı.
Haziran 2023'te başkanlık görevine getirilen Dr. Hafize Gaye Erkan, halihazırda görevini sürdürüyor.
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Merkez Bankası, kuruluşunun 92. yıl dönümünü kutluyor
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), faaliyete başlamasının 92. yıl dönümünü kutluyor.
Birinci Dünya Savaşı sonrası ülkelerin kendi para politikalarını bağımsız olarak belirlemeleri yönündeki eğilimin etkisi ve Kurtuluş Savaşı'yla kazanılan siyasi bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla güçlendirilmesi amacıyla bir merkez bankası kurulması yönündeki çalışmalar hız kazandı. Bu konunun ilk kez ele alındığı 1923 İzmir İktisat Kongresi'nde, özellikle "milli devlet bankası" kurulması fikri üzerinde duruldu.
1927'de dönemin Maliye Bakanı Abdülhalik Renda'nın merkez bankası kurulması hakkında sunduğu kanun taslağı kabul edilirken, 1928'de Türkiye'ye davet edilen Hollanda Merkez Bankası İdare Meclisi Üyesi Dr. G. Vissering, hazırladığı raporda, hükümete bağlı olmayan ve bağımsız bir merkez bankasının gerekliliğine dikkati çekti. Bir yıl sonra İtalyan Uzman Kont Volpi, Türk parasının istikrarının sağlanması için bir merkez bankası kurulmasının şart olduğunu belirtti.
Söz konusu gelişmelerin ardından hükümet, merkez bankası kurulmasına ilişkin gerekli yasal çerçevenin hazırlanması için harekete geçti. Lozan Üniversitesi'nden Prof. Leon Morf'un katkılarıyla Merkez Bankası yasa tasarısı hazırlandı. Tasarı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nce (TBMM) 11 Haziran 1930'da kabul edildi, 1715 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu adı ile 30 Haziran 1930'da Resmi Gazete'de yayımlandı.
Farklı kurum ve kuruluşlar tarafından yürütülen işlevlerin tek elde toplanmasının ardından 3 Ekim 1931'de faaliyetlerine başlayan Merkez Bankası, 92. kuruluş yıl dönümünü kutluyor.
Banknot matbaası kuruldu
İkinci Dünya Savaşı'nın olumsuz etkilerinin hissedildiği 1940'lı yıllarda bütün dünyada olduğu gibi Türkiye'de de Merkez Bankası, kamu kesiminin finansman açığını kapatmaya yönelik uygulamalarda bulundu.
1950'li yıllarda büyüme ve hızlı kalkınmanın finansmanı, Merkez Bankası kaynaklarından sağlandı. Hazine'ye kısa vadeli avans imkanı verilerek Banka kaynakları kamunun kullanımına açıldı. Bu dönemde Merkez Bankası için bir diğer önemli gelişme de 1955'te banknot matbaasının kurulması ve 1957'den itibaren banknotların ülkede basılmaya başlanması oldu.
Planlı ekonomiye geçişin yaşandığı 1960'lı yıllarda Merkez Bankası, ekonomik koşullara ve sanayinin gelişimine paralel olarak genişlemeci para politikaları izledi ve kamuya kaynak sağlamaya devam etti. Bu dönemde ayrıca, kambiyo kontrolüne ilişkin uygulamaların büyük çoğunluğu da Merkez Bankası'na devredildi.
1211 sayılı kanun
Dünya genelinde İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra ortaya çıkan değişikliklere uyum sağlamak ve Merkez Bankası'nın etkinliğini artırmak amacıyla 14 Ocak 1970'de 1211 sayılı TCMB Kanunu kabul edildi. Böylelikle tarihinde yeni bir dönem başlayan Merkez Bankası, kısmen de olsa dönemin ekonomik ve merkez bankacılığı alanındaki yeniliklerini yansıtan bir yapıya kavuştu.
Söz konusu kanun; Banka'nın yasal statüsü, organizasyon yapısı, yetki ve görevlerinde önemli değişiklikler getirdi. Anonim şirket statüsü korunan Merkez Bankası'nın sermayesi, 15 milyon liradan 25 milyon liraya yükseltildi. Hazine'nin sahip olduğu sermaye payının yüzde 51'den az olamayacağı da kanunda yer aldı.
1211 sayılı kanunun getirdiği bir diğer yenilik de "guvernörlük" adı verilen başkanlık makamı oldu. Dış temsil ve ilişkilerde denklik, protokolde eşitlik sağlanması amacıyla kurulan başkanlık makamına ilk olarak Naim Talu getirildi.
Guvernörlük makamının yanında, başkan ve başkan yardımcılarından meydana gelen "yönetim komitesi" adı altında yeni bir karar alma organı oluşturuldu. Banka'nın en üst karar alma organı statüsündeki 8 üyeli İdare Meclisi ise 6 üyeli Banka Meclisi'ne dönüştürüldü.
İlgili kanun, Merkez Bankası'na ait görev ve yetkilerin artırılması açısından da önemli yenilikler içerdi. Hazine'ye verilebilecek kısa vadeli avans miktarının üst sınırı, ilgili yıla ait bütçe ödeneklerinin yüzde 15'i oranında yükseltildi.
1980 sonrası dönem
1980'lerde yaşanan ekonomik gelişmeler, hem Türkiye hem de Merkez Bankası açısından bir dönüm noktası niteliğinde oldu. 24 Ocak 1980'de açıklanan kararlar ile Türkiye ekonomisinde yapısal bir dönüşüm başlatıldı.
Başlatılan finansal serbestleşme süreci ile para ve kur politikalarının TCMB tarafından piyasa ekonomisi ile uyumlu bir şekilde yürütülmesi için gerekli altyapının sağlanması yönünde önemli adımlar atıldı. Para politikası kapsamında, mevduat ve kredi faizlerinin piyasa koşullarında belirlenmesi hükme bağlandı.
Türk parası, yabancı paralar karşısında devalüe edilerek sabit kur rejimi ortadan kalktı. TCMB, 1983'te altın ve döviz rezervlerini etkin bir biçimde yönetmek konusunda yetkili hale getirildi. 1987'de açık piyasa işlemleri yapmaya başlayan Banka, modern anlamda para ve döviz piyasalarının kurulmasına da öncülük etti.
1989'da Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı karar ile ekonomik birimlerin döviz ile işlem yapmalarına izin verildi ve Türk parasının konvertibl ilan edilerek görece daha esnek bir döviz kuru rejimine geçildi. 1990'da ise Banka, ilk defa kamuoyuna duyurduğu para programı ile döviz kurları ve faiz oranlarındaki istikrarı bozmadan piyasanın likidite ihtiyacını karşılamayı hedefledi.
21 Nisan 1994'te Hazine'nin Merkez Bankası kaynaklarını kullanımına sınır getirildi. Bunun yanında 1997'de imzalanan bir protokol ile 1998'den itibaren Hazine'nin TCMB'den kısa vadeli avans kullanamayacağı karara bağlandı.
Banka, 2001'de araç bağımsızlığına kavuştu
Merkez Bankası'nın 1995-1999'da izlediği politika, finansal piyasalarda istikrarı sağlamaya yönelikti. Enflasyonun kontrol altına alınamaması nedeniyle 2000 yılında döviz kuruna dayalı yeni bir istikrar programı yürürlüğe konuldu. Ancak aynı yılın sonlarına doğru ekonomide artış gösteren güven kaybı ve 2001'de ortaya çıkan kriz, programın sonlandırılmasına neden oldu. 22 Şubat 2001'de döviz kurları dalgalanmaya bırakıldı.
Kriz sonrasında 25 Nisan 2001'de ekonomide yaşanan yapısal dönüşüm sonrası Merkez Bankası Kanunu'nda önemli değişiklikler yapıldı.
Fiyat istikrarını sağlamak, TCMB'nin temel amacı olarak açık bir şekilde tanımlandı. Bu çerçevede, TCMB'nin para politikası konusundaki uygulamaları ve kullanacağı araçları doğrudan kendisinin belirleyeceği hükme bağlandı. Böylelikle Banka, araç bağımsızlığına kavuştu. Banka'nın fiyat istikrarını sağlama amacı ile çelişmemek kaydıyla hükümetin büyüme ve istihdam politikalarını destekleyeceği hükme bağlandı.
Finansal istikrarı sağlamak, Banka'nın destekleyici amacı olarak tanımlandı. Bu kapsamda Banka'nın Hazine ile diğer kamu kurum ve kuruluşlara avans vermesi, kredi açması ve bu kuruluşların ihraç ettiği borçlanma araçlarını birincil piyasadan satın alması yasaklandı. Bu sayede Banka'nın kamusal finansman ihtiyacı için bir kaynak olması engellendi.
Para politikası stratejilerinin ve karar alma mekanizmalarının kurumsallaşması amacıyla Para Politikası Kurulu da (PPK) bu dönemde oluşturuldu.
Paradan 6 sıfır atıldı
2002 yılına gelindiğinde, modern bir para politikası stratejisi olan enflasyon hedeflemesi rejimi uygulamasına geçildi. Örtük enflasyon hedeflemesinin uygulandığı 2002-2005'te, rejimin gerekli ön koşullarının karşılanmasına çalışıldı. Merkez Bankası'nın teknik ve kurumsal altyapısı güçlendirildi, tahmin modelleri geliştirildi ve veri seti genişletildi. Bu süreçte Araştırma Genel Müdürlüğü, Araştırma ve Para Politikası Genel Müdürlüğü şeklinde yeniden yapılandırıldı ve iletişim politikalarının etkinliğini sağlamak amacıyla İletişim ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü kuruldu.
2005 yılından itibaren politika kararları ile ilgili öngörülebilirliğin artırılması amacıyla bir yıllık PPK toplantı tarihleri, bir takvim çerçevesinde önceden açıklandı. Tüm bu süreç sonunda 2006 yılında açık enflasyon hedeflemesi rejimi uygulanmaya başlandı.
1 Ocak 2005'te Türk lirasından 6 sıfır atıldı, Yeni Türk Lirası ve yeni kuruşlar tedavüle çıkarıldı. 1 Ocak 2009'da paradan "yeni" ifadesi kaldırıldı. Türk lirası, banknot ve kuruşlar yenilenen tasarım ve boyutlarla dolaşıma çıkarıldı.
1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu uyarınca, Merkez Bankası hisse senetleri (A), (B), (C) ve (D) olmak üzere 4 sınıfa ayrılmış olup (A) sınıfı hisse senetleri münhasıran Hazine'ye, (B) sınıfı hisse senetleri Türkiye'de faaliyette bulunan milli bankalara, (C) sınıfı hisse senetleri 15 bin hisseyi geçmemek üzere milli bankalar dışında kalan diğer bankalarla imtiyazlı şirketlere, (D) sınıfı hisse senetleri ise Türk ticaret müesseselerine ve Türk vatandaşlığını haiz tüzel ve gerçek kişilere tahsis edildi.
Halihazırda Banka'nın sermayesi 25 bin TL olup 250 bin adet hisseye ayrıldı. Geçen yıl sonu itibarıyla Merkez Bankası sermayesinin yüzde 55,12'si (A) sınıfı, yüzde 23,25'i (B) sınıfı, yüzde 2,51'i (C) sınıfı, yüzde 19,12'si ise (D) sınıfı hisselerden oluşuyor.
Banka, nitelikli insan kaynağı, köklü kurum kültürü ve güçlü teknik kapasitesiyle Türkiye ekonomisinin büyümesi ve sağlamlığının artırılması için çalışmalarına devam ediyor.
Kuruluştan bugüne başkanlar
Kuruluşundan bugüne 26 kişi, TCMB Başkanı olarak görev yaptı.
İlk başkan olan Selahattin Çam 1931-1938'de bu görevi yürüttü. Çam'ın ardından Kemal Zaim Sunel (1938-1949), Mehmet Sadi Bekter (1949-1950), Osman Nuri Göver (1951-1953), Mustafa Nail Gidel (1953-1960), Memduh Aytür (1960), İbrahim Münir Mostar (1960-1962), Ziyaettin Kayla (1963-1966) Naim Talu (1967-1971), Memduh Güpgüpoğlu (1972-1975), Cafer Tayyar Sadıklar (1976-1978), Hakkı Aydınoğlu (1979-1981), Osman Şıklar (1981-1984), Yavuz Canevi (1984-1986), Rüşdü Saracoğlu (1987-1993), Bülent Gültekin (1993-1994), Yaman Törüner (1994-1995), Gazi Erçel (1996-2001), Süreyya Serdengeçti (2001-2006), Durmuş Yılmaz (2006-2011), Erdem Başçı (2011-2016), Murat Çetinkaya (2016-2019), Murat Uysal (2019-2020), Naci Ağbal (Kasım 2020-Mart 2021) ve Şahap Kavcıoğlu (Mart 2021-Haziran 2023) başkan olarak görev yaptı.
Haziran 2023'te başkanlık görevine getirilen Dr. Hafize Gaye Erkan, halihazırda görevini sürdürüyor.
Kaynak: AA
Haftanın popüler haberleri
Avukat Özlem Kurt uyarıyor: Küresel kesintiler dolandırıcılığa kapı açabilir
Outlook ve Teams’i etkileyen küresel erişim sorunu, sahte teknik destek girişimlerine karşı dikkatli olunmasının önemini yeniden gündeme getirdi.
Petrol Ofisi marketlerinde geçen ilk ve tek yemek kartı: Pluxee
Pluxee, Türkiye akaryakıt pazarının geleneksel lideri Petrol Ofisi Grubu ile yeni bir iş birliğine imza attı.
Yeşilova’dan yapay zekâ hamlesi: NOVA tanıtıldı
Yeşilova Holding, iş süreçlerini ve kurumsal uygulamaları tek çatı altında buluşturan yapay zekâ destekli kurum içi platformu NOVA’yı hayata geçirdi.
Arçelik'te üst yönetim atamaları
Arçelik’in global pazarlama organizasyonunda üç yeni atama!
Türkiye Sigorta'dan açıklama: Fon kazancı TMSF'ye iade edildi
Türkiye Sigorta, 1 milyar 599 milyon 887 bin 908 TL'nı gönüllü olarak Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) iade ettiğini açıkladı.
Mercedes-Benz’den 2028’e kadar 30 yeni model atağı
Mercedes-Benz, 2028’e kadar yaklaşık 30 yeni modeli piyasaya sunacak. Marka, elektrikli ve F1 teknolojili hibrit motorlarla ürün gamını hızla genişletiyor.
Türkiye ile Katar arasında 5 anlaşma imzalandı
Türkiye ile Katar arasında ticaret, eğitim, diplomasi ve savunma alanlarını kapsayan 5 anlaşma imzalandı.
Reyting şirketi Fifty5Blue'ya soruşturma
Rekabet Kurulu, televizyon izleyici ölçümü hizmetleri yürüten Fifty5Blue şirketine 4054 sayılı Kanun'u ihlal iddiasıyla soruşturma açtı.
İnsan ve Kültür liderleri listesinde 147 isim
Great Place To Work Türkiye’nin 2026 listesinde 58 lider Gold, 48 lider Silver ve 41 lider Bronze seviyesinde yer aldı.
Bakan Şimşek'ten cari açık geriledi müjdesi
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek: Eylülde cari fazla 2,7 milyar dolar olurken yıllıklandırılmış cari açık 39,2 milyar dolara geriledi.
Prontotour’a MSC Cruises’tan “En İyi Kış Sezonu Satış” ödülü
Prontotour, önde gelen kruvaziyer şirketlerinden MSC Cruises tarafından düzenlenen “Best of 2026” ödüllerinde “En İyi Kış Sezonu Satış” ödülüne layık görüldü.
HP, Ferrari'nin Austin GP'ye özel tasarımını hayata geçirdi
HP'nin teknoloji ve uzmanlığı, Ferrari'nin araçlarına dair fikirlerini, insan emeğini ve mühendisliği kutlayan özel tasarımını Austin'de piste taşımasını sağladı.
THY Teknik ve TCI, Bursa firmalarıyla buluştu
BTSO, “THY Teknik & TCI Tedarikçi Günü” etkinliğine ev sahipliği yaptı. Firmalar THY Teknik'e ürünlerini tanıttı.
Zorlu Holding'te yeni başkan
Ahmet Nazif Zorlu'nun vefatı sonrası Zorlu Holding Yönetim Kurulu Başkanı Olgun Zorlu oldu.
Bazı NVIDIA çalışanları Jensen Huang’ın dönüşünü istiyor
WIRED’a göre şirket içi öneri kutusundaki gönderiye 1.600’den fazla yorum yapıldı.
Ali Koç: İklim hedeflerini yalnızca piyasa güçlerine bırakamayız
Koç, “Temiz enerji ile ekonomik öncelikler ilk kez daha önce hiç görülmediği kadar paralel hale geldi. Ancak piyasa güçleri iklim hedeflerinin tamamını karşılayamaz.” dedi.
Eskişehir’de dijital dönüşüme yatırımın yolları konuşuldu
Yapay zekâ, büyük veri, otomasyon, nesnelerin interneti ve dijital ticaret artık geleceğin teknolojileri olmaktan çıktı; bugünün ekonomi hayatının ihtiyaçları haline geldi.
Yeşilova Holding, Automotive Meetings'te inovatif ürünlerini sergiledi
Yeşilova, Automotive Meetings Bursa’da gerçekleştirdiği B2B görüşmelerde ekstrüzyon, döküm ve otomotiv alanlarındaki üretim ve mühendislik yetkinliklerini paylaştı.
Google, yeni yapay zekâ modeli Gemini 4 Hydrogen’i duyurdu
Google, Flash serisinin yerini alan Gemini 4 Hydrogen modelini tanıttı. Model, 1 milyon token bağlam ve 2,5 kat hız artışıyla günlük iş akışlarına odaklanıyor.
Moonpet Petrol A.Ş. CEO’su Merve Altınel'e STK Başkanlığı görevi
Moonpet Petrol A.Ş. CEO’su ve Ticaret ve Ekonomi Kulübü Genel Başkan Yardımcısı Merve Altınel, kulübün Kadın Kurulu Genel Başkanlığına seçildi.
PMI Türkiye'nin 32. Proje Yönetim Zirvesi 14 Kasım'da
32. Proje Yönetim Zirvesi 14 Kasım Cumartesi günü Wyndham Grand İstanbul Levent'te yapılacak.
Nvidia CEO’su Jensen Huang istifa etti
Nvidia, kurucu ortağı Jensen Huang’ın başkanlık ve CEO’luktan istifa ettiğini açıkladı. Geçici CEO görevine CFO Colette Kress getirildi.
JLR ile BYD arasındaki tasarım davasında belgeler için imha kararı
Lahey Bölge Mahkemesi, JLR’nin talebiyle BYD’nin Hollanda ofislerinden toplanan belgelerin 24 saat içinde imhasına hükmetti; asıl tasarım davası ise sürüyor.
THETECH 2026’ya kayıtlar başladı!
1-2 Aralık 2026 tarihlerinde Wyndham Grand İstanbul Levent’te düzenlenecek zirvenin kayıt süreci başladı. Peki, zirvede neler konuşulacak? Haberimizde...
Hisarcıklıoğlu, COP31'de Türk iş dünyasının 5 talebini dile getirdi
TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıloğlu, COP31'de Türk iş dünyasının taleplerini dünya ülkelerine duyurdu. Hisarcıklıoğlu'nun 5 talebi ne oldu? Detaylar haberimizde...
Türkiye ve Asya Altyapı Yatırım Bankası dev sözleşmeye imza attı
Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB), COP31 İklim Konferansı'na ev sahipliği yapan Türkiye ile rekor düzeyde 1,6 milyar dolarlık bir finansman anlaşmasına vardığını açıkladı.
Küresel turizmin geleceği Brüksel’de masaya yatırıldı
Bulut Bağcı, Belçika’nın başkenti Brüksel'de düzenlenen Global Tourism Forum Yıllık Toplantısı seyahat özgürlüğünün korunması çağrısında bulundu.
SKD Türkiye, COP31'de döngüsel ekonomi çağrısı yaptı
SKD Türkiye, COP31’de döngüsel ekonomide uygulama seferberliği çağrısı yaptı.
Akdenizli demir çelik ihracatçıları üç pazarda yüzde 50'nin üzerinde büyüdü
Akdeniz Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliğinden atılım: Mısır, Ukrayna ve Libya'da ihracat atağı gerçekleştirdi.
TÜİK dış ticaret endeksini yayımladı
TÜİK, eylül ayına ilişkin dış ticaret endekslerini açıkladı. Buna göre, ihracat birim değer endeksi, eylülde geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 7 yükseldi.
Amazon Türkiye, Alexa ile Alışveriş’i kullanıma sundu
Amazon Türkiye, yapay zekâ destekli alışveriş asistanı Alexa ile Alışveriş’in beta sürümünü mobil uygulama ve internet sitesi üzerinden ücretsiz açtı.
Gökçe Brülör'den sıvı yakıtlı brülörlerde yüzde 85,69 yerlilik
Gökçe Brülör'den yerli üretime güçlü katkı: Sıvı yakıtlı brülörlerde yüzde 85,69 yerlilik
TCMB Başkanı Karahan'dan 2026 yıl sonu enflasyon tahmini
TCMB Başkanı Karahan, 2026 yıl sonu enflasyonunu yüzde 29,5, 2027 yıl sonu yüzde 21, 2028 yıl sonu yüzde 13,5, 2029 yıl sonu yüzde 9 hedeflediklerini duyurdu.
ZEISS, döküm sektörünün görünmeyen risklerine odaklandı
ZEISS, ANKIROS 2026 Fuarı’nda tahribatsız X-Ray tarama ve hassas ölçüm teknolojilerini tanıttı.
Google Gemini için Apple CarPlay desteği resmen başladı
Google, Gemini Live sesli sohbet özelliğini 11 Kasım 2026 itibarıyla Apple CarPlay kullanıcılarına sunmaya başladı.
Sinan Akdal: Mikro ihracat 10 yılda yüzde bin 460 büyüdü
Türkiye’nin mikro ihracat paket sayısı son 10 yılda 3 milyondan 52 milyona yükseldi. Aynı dönemde mikro ihracat değeri 257 milyon dolardan 2 milyar dolara çıktı.
Bilecik'in tek ulusal dergisi Kardelen, bu sayısında yapay zeka'yı ele aldı
Bilecik'ten ulusal yayın yapan Kardelen Dergisi, bu sayısında Yapay Zeka konusunu ele alıyor.
Kasım indirimlerinde sahte kozmetik ürünlerine dikkat
Kozmetik Üreticileri ve Araştırmacıları Derneği (KÜAD) Başkanı Fuat Arslan, kasım ayı indirim döneminde kozmetik ürün alışverişinde sahte internet siteleri, taklit ürünler ve yanıltıcı indirimlere karşı tüketicilere uyarılarda bulundu.
Pegasus, stratejik yatırımlarını güçlendiriyor
Pegasus Hava Yolları, filo ve bakım altyapısına yönelik yatırımlarının yanı sıra dijitalleşme, yapay zeka ve sürdürülebilirlik alanlarındaki çalışmalarıyla uzun vadeli rekabet gücünü artırmayı hedefliyor.
Yapay zekada değer oluşturmak yalnızca teknolojiye bağlı değil
Yapay zeka yatırımlarından ekonomik değer elde edilmesinin yalnızca teknolojiye bağlı olmadığını belirten Westerman, organizasyonel unsurların da bu süreçte dikkate alınması gerektiğini söyledi.