Çiğdem Ağdağ: Hedefimiz daha fazla kadın ihracatçı

Türkiye’de kadınların ihracata katkısı 60,1 milyar dolara ulaşırken, kadınların doğrudan ihracatçı olarak ekonomideki yerinin güçlendirilmesi yeni bir hedef olarak öne çıkıyor. Ticaret Bakanlığı verilerine göre kadın çalışanların ihracata katkısı 2013–2024 döneminde yüzde 90,3 artarken, ihracatçı firmalarda kadın çalışanların oranı 2025 yılında yüzde 29,5’e yükseldi. Ancak kadınların ihracata sağladığı ekonomik katkı ile kendi şirketleri üzerinden ihracat yapan kadınların sayısı aynı göstergeyi ifade etmiyor.

Uluslararası Ticarette Kadın Organizasyonu Derneği (UKODER) Başkanı ve Gümrük Müşaviri Çiğdem Ağdağ, Türkiye’nin ihracat potansiyelini büyütmenin yollarından birinin daha fazla kadını doğrudan ihracatçı haline getirmek olduğunu vurguladı.

“Kadınlarımız üretiyor, istihdam yaratıyor, şirketlerde çalışıyor ve Türkiye’nin ihracatına milyarlarca dolarlık katkı sağlıyor. Ancak bizim sormamız gereken soru şu: Bu kadınların kaçı kendi markasıyla dünya pazarlarında yer alıyor? Kaçı kendi ihracatını gerçekleştiriyor? Biz UKODER olarak kadın ihracatçı sayısını artırmayı hedefliyoruz. Kadınların yalnızca üretimin içinde değil, uluslararası ticaretin doğrudan tarafı olmasını istiyoruz.”

Kadınların ihracattaki ekonomik gücü büyüyor

Kadınların orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürün ihracatına katkısının 2013–2025 döneminde yüzde 176 artarak 22,2 milyar dolara ulaşması, kadın emeğinin daha yüksek katma değerli alanlarda da güçlendiğini gösteriyor.

“Kadınların teknoloji yoğun ihracata katkısındaki artış bize önemli bir potansiyel gösteriyor. Artık bu potansiyeli daha fazla kadın ihracatçıya dönüştürmeliyiz. Türkiye’nin herhangi bir ilinde üretim yapan bir kadın girişimcinin ürününü Avrupa’ya, Amerika’ya veya Orta Doğu’ya satabilmesi ulaşılabilir bir hedef olmalı. Bunun için bilgiye, finansmana, doğru pazarlara ve uluslararası iş bağlantılarına erişimi kolaylaştırmamız gerekiyor.”

“Kadınlar ihracat yapmak istiyor ama nereden başlayacağını bilmiyor”

İhracatın yalnızca büyük şirketlerin gerçekleştirebileceği bir faaliyet olmadığını belirten Ağdağ, küçük işletmelerin ve kadın girişimcilerin dış ticarete katılımında bilgi eksikliğinin önemli bir engel olabildiğini söyledi.

“Bir kadın girişimcinin iyi bir ürün üretmesi, uluslararası pazarda başarılı olması için tek başına yeterli değil. Hangi ülkeye ihracat yapacağını, gümrük işlemlerini, lojistik maliyetlerini, uluslararası ödeme yöntemlerini ve devlet desteklerini bilmesi gerekiyor. Özellikle ilk kez ihracat yapacak kadınlar için bu süreç karmaşık görünebiliyor. Biz bu karmaşıklığı azaltmak ve kadınların ihracata ilk adımı daha güvenle atmasını sağlamak istiyoruz.”

UKODER ve TİM’den kadınlara ihracat desteği

UKODER, Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) ve TİM WINGS’in de yer aldığı Kadın Gücüyle Kalkınma Projesi kapsamında kadınların dış ticaret bilgi ve becerilerini geliştirmeye yönelik çalışmalara katılıyor. Yedi bölgeyi kapsayan programda kadın girişimcilere e-ticaret süreçleri, ihracat kredileri ve Eximbank destekleri, mal ve hizmet ihracatına yönelik devlet destekleri, vergilendirme ve ithalat mevzuatı, lojistik ve risk yönetimi gibi alanlarda eğitimler veriliyor. Konya’da 23 Eylül 2026 tarihinde Konya Ticaret Odası ev sahipliğinde gerçekleştirilen eğitim de bu çalışmalar arasında yer alıyor. Programın mentorluk bileşeniyle kadınların ihracat süreçlerinde uzman desteğine erişiminin güçlendirilmesi hedefleniyor.

Kadın ihracatçılar için ulusal ve uluslararası ağ

UKODER, Türkiye’nin farklı bölgelerindeki kadın girişimcilere ulaşmayı ve uluslararası iş birliklerini genişletmeyi hedefliyor. Dernek, ihracat yapan kadınların yeni pazarlara erişimini desteklerken, ihracata başlamak isteyen kadınların da dış ticaret bilgi ve becerilerini geliştirmeye yönelik çalışmalarını sürdürüyor.

Ağdağ, “Hedefimiz Türkiye’nin her bölgesinde kadın girişimcilere ulaşmak, onları uluslararası ticaret ağlarıyla buluşturmak ve yurt dışındaki iş birliklerimizi büyütmek. Daha fazla kadının kendi markasıyla dünya pazarlarında yer alması için çalışmalarımızı sürdüreceğiz. İhracat yapan, ihracata hazırlanmak isteyen ya da henüz nereden başlayacağını bilmeyen bütün kadınlara derneğimizin kapısı açık. Birlikte öğrenen, birbirine destek olan ve uluslararası pazarlarda güçlenen bir kadın ihracatçı ağı oluşturmak istiyoruz” dedi.

Dünyada da kadınların yönettiği işletmelerin dış pazarlara erişimi önemli bir gündem maddesi. Kadınların ihracata katılımını artırmak için bilgiye erişim, finansman, mentorluk ve uluslararası iş bağlantılarının geliştirilmesi öne çıkıyor. Türkiye’de kadın çalışanların ihracata katkısının büyümesi, doğrudan ihracat yapan kadın girişimcilerin sayısını artırma hedefiyle birlikte ele alınıyor.

“Hedefimiz daha fazla kadın ihracatçı, daha fazla Türk markası”

“Kadınların ihracattaki payını artırmak için önce kadınların ihracata girişini kolaylaştırmalıyız. Bir kadının ihracatçı olması, yalnızca kendi işletmesinin büyümesi anlamına gelmiyor. Yeni istihdam, yeni pazarlar, yeni markalar ve ülkemize döviz kazandırılması anlamına da geliyor.

Türkiye’de daha fazla kadının kendi markasını uluslararası pazarlara taşımasını istiyoruz. Hedefimiz yalnızca kadınların ihracata katkısının artması değil, doğrudan ihracat yapan kadın girişimcilerin sayısının da yükselmesi. Kadınlar üretimde güçlü; şimdi uluslararası ticarette daha fazla söz sahibi olmalarının zamanı.”