Türkiye’nin teknopark haritası: 115 bölge, 13.673 firma

^{Türkiye’nin teknopark haritası: 115 bölge, 13.673 firma}

^{Türkiye’nin teknoloji geliştirme bölgelerinde 13.673 firma faaliyet gösteriyor ve 135.321 kişi çalışıyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Eylül 2026 sonu verilerine göre ilan edilmiş 115 bölgenin 97’si faal durumda, 18’inde ise altyapı çalışmaları sürüyor. Teknoparklar, yazılım, Ar-Ge ve tasarım projelerini üniversitelerin ve araştırma kurumlarının altyapısıyla bir araya getiriyor.}

^{İlan edilen bölge ile faal teknopark aynı şey değil}

^{115 rakamı, ilan edilmiş bütün teknoloji geliştirme bölgelerini kapsıyor. Altyapısı henüz tamamlanmayan 18 bölge de bu toplamın içinde. Bu yüzden 115 bölgenin tamamının bugün şirketlere hizmet verdiğini söylemek mümkün değil.}

^{Bakanlık istatistiklerine göre bölgelerdeki firmaların toplam satışı 1,85 trilyon liraya, toplam ihracatı 20,86 milyar dolara ulaşıyor. Bunlar Bakanlık istatistiğindeki toplam göstergelerdir; tabloda bir dönem başlangıcı belirtilmediği için 2026 yılına ait yıllık satış veya ihracat olarak okunmamalıdır. Bölgelerde 78.859 proje tamamlandı, 19.990 proje ise devam ediyor. Tescilli patent sayısı 2.618.}

^{Firmaların 595’i yabancı veya yabancı ortaklı, 3.815’i kuluçka firması, 2.389’u akademisyen ortaklı. Bir firma birden fazla grupta yer alabildiği için bu sayılar toplanarak yeni bir firma toplamı elde edilemez.}

^{135.321 kişilik istihdamın 118.148’i Ar-Ge, 1.414’ü tasarım, 7.591’i destek personeli; 8.168 kişi ise teşvik kapsamı dışında çalışıyor. Buna göre bölgelerde çalışan her 100 kişiden 87’si Ar-Ge personeli.}

^{Fikri mülkiyet tarafında 2.618 tescilli patent bulunuyor, 6.241 patent başvurusu ise sürüyor. Bunlara 660 tescilli faydalı model ve 565 tescilli endüstriyel tasarım ekleniyor.}

^{Teknoparklar hangi illerde yoğunlaşıyor?}

^{İlan edilmiş bölge sayısında İstanbul 19, Ankara 14 bölgeyle ilk iki sırada. Kocaeli ve İzmir’de beşer, Antalya’da üç bölge bulunuyor. Bursa, Konya, Gaziantep, Mersin, Hatay, Kayseri, Eskişehir, Sakarya, Balıkesir, Denizli ve Sivas’ta ikişer bölge var. Bu dağılım faal bölgelerle altyapı aşamasındakileri birlikte kapsıyor.}

^{Bakanlık listesine göre ilk bölgeler 2001’de kurulan ODTÜ Teknokent ile TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi Teknoparkı. Faal bölgelerin en yenisi 2024’te kurulan Yalova Teknoloji Geliştirme Bölgesi. Altyapı çalışmaları süren bölgeler arasında ODTÜ Uzay Teknolojileri ve Milli Savunma Üniversitesi bölgeleri de yer alıyor; en yeni ilanlar Kırşehir Ahi Evran ve Milli Savunma Üniversitesi bölgeleri (2026). Altyapı aşamasındaki Alanya Teknoloji Geliştirme Bölgesi’nde başvuruların Kasım sonunda alınmaya başlanması, resmî açılışın ise Aralık 2026’da yapılması planlanıyor. Ankara’da ODTÜ Teknokent ve Hacettepe, İstanbul’da İTÜ Arı Teknokent ve Yıldız Teknik Üniversitesi, Bursa’da Ulutek ve Bursa Teknik Üniversitesi, Kocaeli’de Bilişim Vadisi ve GOSB Teknopark, İzmir’de ise İzmir Teknoloji Geliştirme Bölgesi, Dokuz Eylül ve Ege Teknopark bilinen örnekler arasında. Bazı bölgeler birden fazla ili kapsadığı için bölge sayısı ile il sayısı aynı anlama gelmiyor. 115 bölgenin tam listesi haberin sonunda yer alıyor.}

^{Teknoparklar ne iş yapıyor, hangi sektörler var?}

^{Teknoparkların temel işlevi, teknolojik bilginin ticari bir ürüne, yönteme veya hizmete dönüşmesi için ortam sağlamak. Bölgelerde yazılım geliştirme, araştırma, tasarım, prototip üretimi ve ticarileştirme çalışmaları yürütülüyor. Pek çok bölge kuluçka, teknoloji transferi ve girişimcilik destekleri de sunuyor. Laboratuvar, mentorluk ve yatırımcıya erişim gibi imkânlar bölgeden bölgeye değişiyor. Sahadan güncel bir örnek Niğde’den geldi: Niğde Teknopark’taki bir firmada görüntü işleme ile farklı boyutlardaki tohum ve nesneleri sayan bir makine geliştirildi. Makine, TEKNOFEST Güneydoğu kapsamındaki ISIF’26 Buluş Fuarı’nda gümüş madalya aldı.}

^{Firmaların faaliyet alanlarına (NACE) göre dağılımında bilgisayar programlama yüzde 57,65 ile açık ara önde. Doğal bilimler ve mühendislikle ilgili Ar-Ge yüzde 4,64, bilgisayar danışmanlığı yüzde 2,71, biyoteknoloji Ar-Ge’si yüzde 2,68 paya sahip. Yüklü elektronik kart imalatı, özel amaçlı makine imalatı, enerji projelerine yönelik mühendislik ve veri işleme gibi alanlar da listede yer alıyor. Bu oran firmaların faaliyet sınıflandırmasını gösteriyor; satış veya ihracat payı anlamına gelmiyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 4 Ekim 2026’daki açıklamasında teknoparklarda 300’ün üzerinde şirketin uzay teknolojileri alanında faaliyet gösterdiğini belirtti; Ankara’da müstakil bir Uzay Teknoparkı için çalışmaların başladığını da duyurdu.}

^{Yasal temel: 4691 sayılı Kanun}

^{2001’de kabul edilen 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu, bölgelerin kuruluşunu ve işleyişini düzenliyor. Proje kabulü ve bölgelerin işletilmesinde 2016’da yayımlanan Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği uygulanıyor. Vergi ve personel teşviklerinde ise 4691’in yanında 5746 sayılı Kanun ve ilgili vergi mevzuatı devreye giriyor.}

^{Bölgeye girmek isteyen girişimci veya şirket, Ar-Ge, yazılım ya da tasarım niteliği taşıyan projesiyle bölgenin yönetici şirketine başvuruyor. Proje uygun bulunursa kabul ve yer tahsisi süreci başlıyor. Teknoparkta ofis kiralamak tek başına yeterli değil; şirketin bütün gelirleri de kendiliğinden teşvik kapsamına girmiyor.}

^{Şirketlerin proje, faaliyet ve personel kayıtlarını düzenli tutması, teşvik kapsamındaki gelir ve giderlerini diğerlerinden ayırması ve çalışma sürelerini doğru izlemesi gerekiyor. Vergi, SGK ve iş hukukundan doğan genel yükümlülükler de sürüyor.}

^{Şartları sağlayan şirketlere hangi teşvikler var?}

^{Bölgede yürütülen uygun yazılım, tasarım ve Ar-Ge faaliyetlerinden elde edilen kazançlar, şartlar sağlandığında 31 Aralık 2028’e kadar gelir veya kurumlar vergisinden istisna. Bu faaliyetlerin dışında kalan ticari kazançlar istisnadan yararlanamıyor.}

^{Uygun Ar-Ge, tasarım ve destek personelinin ücretlerinde gelir vergisi stopaj teşviki uygulanıyor. 7555 sayılı Kanun’la 1 Ağustos 2025’ten itibaren teşvik, ilgili aydaki brüt asgari ücretin 40 katını aşmayan ücret kısmıyla sınırlandı. Hesaplanan vergiden asgari ücret istisnasına denk gelen tutar düşülüyor, kalan kısım terkin ediliyor. Ücret kâğıtlarındaki damga vergisi istisnasının da sınırları ve koşulları bulunuyor.}

^{Kapsama giren personelin sigorta primi işveren hissesinin yarısı için destek sağlanıyor; bu destek bordro maliyetinin tamamını değil, işveren prim payını ilgilendiriyor. KDV istisnası yalnızca bölgede üretilen ve kanunda sayılan yazılım teslimleri ile hizmetleri için geçerli. Gümrük vergisi istisnası ise uygun projelerde kullanılacak ithal eşyayı kapsıyor.}

^{2026’da bölge dışı çalışma ve destek personeli}

^{10766 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’yla 2026 yılı sonuna kadar, gelir vergisi stopaj teşviki açısından bölge veya merkez dışında geçirilen sürelere uygulanacak oran belirlendi. Oran, Bakanlıkça niteliği belirlenen bilişim personeli için yüzde 100, diğer personel için yüzde 75. Personelin niteliğine ve kayıtlara ilişkin diğer koşullar geçerliliğini koruyor; düzenleme her çalışana koşulsuz uzaktan çalışma hakkı tanımıyor.}

^{Teşvikten yararlanabilecek destek personeli sayısı, Ar-Ge ve tasarım personeli sayısının yüzde 10’u ile sınırlı. Toplam personeli 15’e kadar olan bölge firmalarında bu oran yüzde 20. Bu sınır bir işe alım yasağı değil; teşvik kapsamına girebilecek destek personeli sayısını belirliyor.}

^{Yatırım yükümlülüğü: 5 milyon lira ve yüzde 3}

^{10803 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’yla 1 Ocak 2026’dan itibaren eşik ve tutarlar güncellendi. Yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazancı 5 milyon lira ve üzerinde olan mükellefler, bu tutarın yüzde 3’ünü pasifte geçici bir hesaba aktarmak zorunda. Yıllık aktarım üst sınırı 100 milyon lira.}

^{Aktarılan tutarın, geçici hesabın oluştuğu yılın sonuna kadar girişim sermayesi yatırım fonlarına, girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına veya kapsamdaki kuluçka girişimlerine yatırılması gerekiyor. Hesaplama ciro üzerinden ya da yalnızca 5 milyon lirayı aşan kısım üzerinden yapılmıyor; istisna kazancın tamamı esas alınıyor. Örneğin 5 milyon liralık istisna kazancı için yatırılacak tutar 150 bin lira oluyor.}

^{Bilişim Vadisi: Eğitimden uluslararası programlara}

^{Kocaeli’nin Gebze ilçesindeki Bilişim Vadisi, Bakanlık listesinde 2011’de kurulan teknoloji geliştirme bölgesi olarak yer alıyor. Kampüsün temeli 2015’te atıldı, yapı 2019’da faaliyete geçti. İstanbul, İzmir ve Bakü kampüsleri 2023’te açıldı. Bilişim Vadisi’nin Ekim 2026’da paylaştığı bilgilere göre Gebze’deki merkez kampüs ile İstanbul, İzmir ve Bakü kampüslerinin toplamında 880’den fazla firma ve 9 binin üzerinde çalışan bulunuyor. Bu toplamın yaklaşık 150 firması İzmir kampüsünde yer alıyor. Mart 2026’da açıklanan rakam 800’ün üzerinde firmaydı.}

^{Mobilite, yapay zekâ, oyun teknolojileri, siber güvenlik ve tarım teknolojileri vadinin öncelikli çalışma alanları arasında; enerji, kuantum ve tasarım da faaliyet alanları içinde yer alıyor. Togg ile 2022’de başlatılan Mobilite Hızlandırıcı Programı’na 850’yi aşkın başvuru yapıldı ve 47 girişim programa katıldı.}

^{Bilişim Vadisi, oyun geliştirme programı DIGIAGE’yi Kuzey Makedonya ve Azerbaycan’a, eğitim altyapısı Eduvence’i ise ABD ve Kanada’ya taşıdı. Vadinin 2026 planları arasında bir çip tasarım laboratuvarı da yer alıyor; bu hedef Mart 2026’da açıklandı.}

^{Bilişim Vadisi’nin yürüttüğü 42 Türkiye yazılım okulları, Nisan 2026’da Kocaeli kampüsünde düzenlenen törenle 400’ü aşkın ilk mezununu verdi. Mezunlar eğitimlerini 42 İstanbul ve 42 Kocaeli kampüslerinde tamamladı. Oyun geliştirme alanındaki son somut örnek ise Eylül ayında yaşandı. 7–10 Eylül 2026’da Bilişim Vadisi İzmir Kampüsü’nde yapılan 12. DIGIAGE Oyun Geliştirme Kampı’na 862 başvuru arasından seçilen 237 kişi katıldı. Katılımcılar mentorlarla çalıştı, yatırımcı ve yayıncılarla buluştu; kamp 10 Eylül’de Demo Day ile tamamlandı.}

^{115 bölgenin tam listesi}

^{Aşağıdaki liste, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Eylül 2026 sonu itibarıyla ilan ettiği 115 bölgeyi kapsıyor. “Faal” ve “Altyapı aşamasında” bilgisi aynı döneme ait. Birden fazla ili kapsayan bölgeler Bakanlık listesindeki adlarıyla yer alıyor; liste kampüs veya kuluçka ofislerinin ayrı ayrı sayımı değil.}

^{Veri dönemi: Eylül 2026 sonu. Kaynak: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Ar-Ge Teşvikleri Genel Müdürlüğü.}