Kamu harcamalarındaki son durumu Bakan Şimşek açıkladı
Kamu harcamalarındaki son durumu Bakan Şimşek açıkladı
Bakan Şimşek, Türkiye'nin kamu harcamalarında önemli bir disiplin sağladığını belirtti.
Haber Giriş Tarihi: 30.11.2025 20:54
Haber Güncellenme Tarihi: 30.11.2025 21:18
Kaynak:
AA
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, Türkiye'nin kamu harcamalarında önemli bir disiplin sağladığını belirterek "Eskiden tasarruf genelgesi kapsamındaki harcamaların bütçeye oranı yüzde 4,6 idi. Biz bunu yüzde 3'e indirdik." dedi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Londra'da Uluslararası Demokratlar Birliği (UID) tarafından düzenlenen İngiltere Halk Buluşması'nda küresel ve Türkiye ekonomisine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Dünyanın büyük belirsizliklerle karşı karşıya olduğu bir dönemden geçildiğini anlatan Şimşek, dünya ticaretinde büyük korumacılık eğilimi olduğunu dile getirdi.
ABD, Avrupa Birliği (AB) ve Japonya gibi ülkelerin imalat sanayisinde zemin kaybettiğini aktaran Şimşek, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Dünyada büyük jeostratejik rekabet var. Bugünkü kırılmaların arkasında bu var. Türkiye'nin burada bir avantajı çıkıyor ortaya. Bizim ticaretimizin yüzde 62'si serbest ticaret anlaşmamızın olduğu ülkelerle, yüzde 80'inden fazlası da hem bu ülkeler hem de yakın coğrafyamıza yani dost olduğumuz ülkelerle. Biz bu olup bitenlere duyarsız da değiliz, aynı zamanda tamamen korunaklı da değiliz. Fakat nispeten ülkemiz bu kırılmalarda daha dayanıklılık arz edecek. Türkiye, dünyadaki bu büyük gelişmelere ve kırılmalara karşı muazzam bir hazırlık içerisinde. Biz şimdi özellikle Terörsüz Türkiye ile yakın coğrafyamızla entegrasyonu ön plana çıkardık. Çünkü bölgemizde eğer istikrar, huzur ve refah artışı olursa en çok nemalanacak ülke Türkiye'dir."
Şimşek, Türkiye'nin fırsat penceresi oluşturmaya çalıştığını ifade ederek, savunma harcamalarının 2030'lu yıllarda 6 trilyon doları aşacağını ve "eğer hazırlıklıysanız kötümser olacak hiçbir sebep yok" yorumunu yaptı.
Türkiye ekonomisi için yeşil dönüşümün bir zaruret olduğuna işaret eden Şimşek, "Türkiye, son 24 yılda doğal gaz ve petrol benzeri fosil yakıt ithalatına bir trilyon dolar ödedi. Bizim toplam borcumuz 550 milyar doların altında. Yani toplam borcumuzun iki katı kadar bir meblağı fosil yakıt ithalatına ödedik." dedi.
Şimşek, bu kapsamda Türkiye'de yenilenebilir enerji dönüşümünün hızlandığının altını çizdi.
"Enflasyon gelecek sene yüzde 20'nin altına inecek"
Şu an uyguladıkları makro istikrar ve reform programıyla Türkiye'yi çok daha güçlü ve hızlı büyütmeyi amaçladıklarını vurgulayan Şimşek, "Borçluluğumuzun düşük olması sanayi, dijital ve yeşil dönüşümü sağlamamızla büyük katkı sunacak. Onun için Türkiye'nin gerçekten geleceği bu anlamda parlak ve potansiyel büyük." diye konuştu.
Şimşek, Türkiye'nin dünya milli gelirinden aldığı payın 2002'deki yüzde 0,7 seviyesinden halihazırda ikiye katlandığını dile getirerek, sözlerine şöyle devam etti:
"İngiltere'yle çok daha gelişmiş bir serbest ticaret anlaşmasını müzakere ediyoruz. İçinde sadece sanayi malları değil, içinde hizmetlerin, kamu alımlarının, tarım ürünlerinin de olacağı çok kapsamlı bir serbest ticaret anlaşmasının müzakerelerinde son aşamadayız. AB ile benzer şekilde ticaretimiz bu sene muhtemelen 230 milyar dolara çıkacak. AB'nin AB dışındaki en büyük beşinci ticaret ortağıyız. AB ile ilişkileri daha da ileri taşımak istiyoruz ve çok daha güçlü bir ekonomik entegrasyon peşindeyiz."
Türkiye'nin önceliğinin şu anda fiyat istikrarını sağlamak olduğuna dikkati çeken Şimşek, "Yani enflasyonu tekrar tek haneye düşürmeyi amaçlıyoruz. Epey mesafe kat ettik. Enflasyon birkaç yıl önceki yüzde 64 seviyelerinden geçen yıl yüzde 44'lere geriledi. Enflasyon bu yıl sonunda yüzde 31 civarına inecek. Gelecek sene de enflasyonu çok büyük ihtimalle yüzde 20 ve 20'nin altına indirmeyi hedefliyoruz. Bir sonraki sene de tek haneye." şeklinde konuştu.
Şimşek, bütün dünyada bütçe açıklarının önemli bir sorun olduğunu, Türkiye'nin de büyük bir testten geçtiğini ifade ederek, şu ana kadar deprem bölgesinde yaklaşık 90 milyar dolar harcandığı bilgisini paylaştı.
Deprem bölgesinde yaklaşık 600 bin konutun 350 bininin tamamlandığını ve yine özellikle kira enflasyonunu aşağı çekmek için 500 bin sosyal konut inşa edileceğini anımsatan Şimşek, "Kamu, gerçekten harcamalarda önemli bir disiplini sağladı. Özellikle tasarruf genelgesi kapsamındaki harcamalar vatandaşımızın talebiydi. Eskiden tasarruf genelgesi kapsamındaki harcamaların bütçeye oranı yüzde 4,6 idi." diyerek şunlara dikkati çekti:
"Biz şimdi bunu yüzde 3 civarına indirdik. Yani bütçeye oranla neredeyse yüzde 30 civarında bu tür cari harcamalarda azaltma yaptık. Bir taraftan da vatandaşlarımızın ihtiyaçlarını karşılıyoruz. Onun için bütçede arzuladığımız yere geldik. Şimdi bütçede oluşacak alanı altyapıya, verimli alanlara ve vatandaşlarımızın daha kaliteli hizmete erişimine sunacağız."
Şimşek, Türkiye'nin risk priminin 2023'ün ortasındaki 700 baz puan seviyesinden 240 baz puanın altına gerilediğini kaydetti.
Yapılacak daha çok işin olduğunu ancak önemli ilerleme sağlandığını anlatan Şimşek, sözlerini şöyle tamamladı:
"Türkiye'nin demokratik standartlarının yükselmesi, hukuk devleti ilkesinin güçlendirilmesi gibi konularda hummalı çalışma var. 2026, Cumhurbaşkanımızın dediği gibi reform yılı olacak çünkü biz kazanımlarımızın geçici olmasını istemiyoruz. Kazanımlarımızın kalıcı olabilmesi için mutlaka bunun yapısal dönüşümle ve yapısal reformlarla desteklenmesi lazım. Bu sene muhtemelen Dünya Bankasının tanımına göre ülkemiz yüksek geliri ülkeler grubuna girecek. Önemli olan reformlarla bunu çok daha ileriye taşımak."
Sizlere daha iyi hizmet sunabilmek adına sitemizde çerez konumlandırmaktayız. Kişisel verileriniz, KVKK ve GDPR
kapsamında toplanıp işlenir. Sitemizi kullanarak, çerezleri kullanmamızı kabul etmiş olacaksınız.
En son gelişmelerden anında haberdar olmak için 'İZİN VER' butonuna tıklayınız.
Kamu harcamalarındaki son durumu Bakan Şimşek açıkladı
Bakan Şimşek, Türkiye'nin kamu harcamalarında önemli bir disiplin sağladığını belirtti.
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, Türkiye'nin kamu harcamalarında önemli bir disiplin sağladığını belirterek "Eskiden tasarruf genelgesi kapsamındaki harcamaların bütçeye oranı yüzde 4,6 idi. Biz bunu yüzde 3'e indirdik." dedi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Londra'da Uluslararası Demokratlar Birliği (UID) tarafından düzenlenen İngiltere Halk Buluşması'nda küresel ve Türkiye ekonomisine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Dünyanın büyük belirsizliklerle karşı karşıya olduğu bir dönemden geçildiğini anlatan Şimşek, dünya ticaretinde büyük korumacılık eğilimi olduğunu dile getirdi.
ABD, Avrupa Birliği (AB) ve Japonya gibi ülkelerin imalat sanayisinde zemin kaybettiğini aktaran Şimşek, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Dünyada büyük jeostratejik rekabet var. Bugünkü kırılmaların arkasında bu var. Türkiye'nin burada bir avantajı çıkıyor ortaya. Bizim ticaretimizin yüzde 62'si serbest ticaret anlaşmamızın olduğu ülkelerle, yüzde 80'inden fazlası da hem bu ülkeler hem de yakın coğrafyamıza yani dost olduğumuz ülkelerle. Biz bu olup bitenlere duyarsız da değiliz, aynı zamanda tamamen korunaklı da değiliz. Fakat nispeten ülkemiz bu kırılmalarda daha dayanıklılık arz edecek. Türkiye, dünyadaki bu büyük gelişmelere ve kırılmalara karşı muazzam bir hazırlık içerisinde. Biz şimdi özellikle Terörsüz Türkiye ile yakın coğrafyamızla entegrasyonu ön plana çıkardık. Çünkü bölgemizde eğer istikrar, huzur ve refah artışı olursa en çok nemalanacak ülke Türkiye'dir."
Şimşek, Türkiye'nin fırsat penceresi oluşturmaya çalıştığını ifade ederek, savunma harcamalarının 2030'lu yıllarda 6 trilyon doları aşacağını ve "eğer hazırlıklıysanız kötümser olacak hiçbir sebep yok" yorumunu yaptı.
Türkiye ekonomisi için yeşil dönüşümün bir zaruret olduğuna işaret eden Şimşek, "Türkiye, son 24 yılda doğal gaz ve petrol benzeri fosil yakıt ithalatına bir trilyon dolar ödedi. Bizim toplam borcumuz 550 milyar doların altında. Yani toplam borcumuzun iki katı kadar bir meblağı fosil yakıt ithalatına ödedik." dedi.
Şimşek, bu kapsamda Türkiye'de yenilenebilir enerji dönüşümünün hızlandığının altını çizdi.
"Enflasyon gelecek sene yüzde 20'nin altına inecek"
Şu an uyguladıkları makro istikrar ve reform programıyla Türkiye'yi çok daha güçlü ve hızlı büyütmeyi amaçladıklarını vurgulayan Şimşek, "Borçluluğumuzun düşük olması sanayi, dijital ve yeşil dönüşümü sağlamamızla büyük katkı sunacak. Onun için Türkiye'nin gerçekten geleceği bu anlamda parlak ve potansiyel büyük." diye konuştu.
Şimşek, Türkiye'nin dünya milli gelirinden aldığı payın 2002'deki yüzde 0,7 seviyesinden halihazırda ikiye katlandığını dile getirerek, sözlerine şöyle devam etti:
"İngiltere'yle çok daha gelişmiş bir serbest ticaret anlaşmasını müzakere ediyoruz. İçinde sadece sanayi malları değil, içinde hizmetlerin, kamu alımlarının, tarım ürünlerinin de olacağı çok kapsamlı bir serbest ticaret anlaşmasının müzakerelerinde son aşamadayız. AB ile benzer şekilde ticaretimiz bu sene muhtemelen 230 milyar dolara çıkacak. AB'nin AB dışındaki en büyük beşinci ticaret ortağıyız. AB ile ilişkileri daha da ileri taşımak istiyoruz ve çok daha güçlü bir ekonomik entegrasyon peşindeyiz."
Türkiye'nin önceliğinin şu anda fiyat istikrarını sağlamak olduğuna dikkati çeken Şimşek, "Yani enflasyonu tekrar tek haneye düşürmeyi amaçlıyoruz. Epey mesafe kat ettik. Enflasyon birkaç yıl önceki yüzde 64 seviyelerinden geçen yıl yüzde 44'lere geriledi. Enflasyon bu yıl sonunda yüzde 31 civarına inecek. Gelecek sene de enflasyonu çok büyük ihtimalle yüzde 20 ve 20'nin altına indirmeyi hedefliyoruz. Bir sonraki sene de tek haneye." şeklinde konuştu.
Şimşek, bütün dünyada bütçe açıklarının önemli bir sorun olduğunu, Türkiye'nin de büyük bir testten geçtiğini ifade ederek, şu ana kadar deprem bölgesinde yaklaşık 90 milyar dolar harcandığı bilgisini paylaştı.
Deprem bölgesinde yaklaşık 600 bin konutun 350 bininin tamamlandığını ve yine özellikle kira enflasyonunu aşağı çekmek için 500 bin sosyal konut inşa edileceğini anımsatan Şimşek, "Kamu, gerçekten harcamalarda önemli bir disiplini sağladı. Özellikle tasarruf genelgesi kapsamındaki harcamalar vatandaşımızın talebiydi. Eskiden tasarruf genelgesi kapsamındaki harcamaların bütçeye oranı yüzde 4,6 idi." diyerek şunlara dikkati çekti:
"Biz şimdi bunu yüzde 3 civarına indirdik. Yani bütçeye oranla neredeyse yüzde 30 civarında bu tür cari harcamalarda azaltma yaptık. Bir taraftan da vatandaşlarımızın ihtiyaçlarını karşılıyoruz. Onun için bütçede arzuladığımız yere geldik. Şimdi bütçede oluşacak alanı altyapıya, verimli alanlara ve vatandaşlarımızın daha kaliteli hizmete erişimine sunacağız."
Şimşek, Türkiye'nin risk priminin 2023'ün ortasındaki 700 baz puan seviyesinden 240 baz puanın altına gerilediğini kaydetti.
Yapılacak daha çok işin olduğunu ancak önemli ilerleme sağlandığını anlatan Şimşek, sözlerini şöyle tamamladı:
"Türkiye'nin demokratik standartlarının yükselmesi, hukuk devleti ilkesinin güçlendirilmesi gibi konularda hummalı çalışma var. 2026, Cumhurbaşkanımızın dediği gibi reform yılı olacak çünkü biz kazanımlarımızın geçici olmasını istemiyoruz. Kazanımlarımızın kalıcı olabilmesi için mutlaka bunun yapısal dönüşümle ve yapısal reformlarla desteklenmesi lazım. Bu sene muhtemelen Dünya Bankasının tanımına göre ülkemiz yüksek geliri ülkeler grubuna girecek. Önemli olan reformlarla bunu çok daha ileriye taşımak."
Kaynak: AA
Haftanın popüler haberleri
MÜSİAD Bursa üyesi Murat Bayizit’e İngiltere’de stratejik görev
MÜSİAD Bursa Şubesi üyelerinden Murat Bayizit, MÜSİAD İngiltere Genel Kurulu’nda Diplomatik İlişkilerden Sorumlu Başkan Yardımcılığı görevine getirildi.
BUSİAD Bakış Dergisi yeni sayısında "Su" krizine dikkat çekti
"BUSİAD'dan Bakış", 171. sayısında "Hayatın Kaynağı: SU" dosya konusuyla iklim krizini ve tasarruf çözümlerini masaya yatırdı.
Palandöken: Yapılandırma yapılmalı ve esnaf rahatlatılmalı
Palandöken: Vergi dairesine ve SGK'na olan borçların 72 aya bölünmesi olumlu bir adım gibi görünse de yüksek faiz nedeniyle ödeme planları sürdürülebilir olmuyor.
İstanbul Bilgi Üniversitesinin faaliyet izni kaldırıldı
İstanbul Bilgi Üniversitesinin faaliyet izninin kaldırılmasına ilişkin karar, Resmi Gazete'de yayımlandı.
Bayramda 450 milyar liralık kartlı harcama yapılması bekleniyor
Birleşmiş Markalar Derneği Başkanı Öncel, Kurban Bayramı'nda 450 milyar liralık kartlı harcama yapılması beklendiğini duyurdu.
44 firma 'Responsible' markasını kullanım hakkını elde etti
Bakan Bolat: Son 10 yılda UR-GE desteği kapsamında 783 milyon lira ödeme gerçekleştirildi.
Bakan Kacır: Küresel arenada 8 Turcornumuz var
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Kacır: Küresel arenada bayrağımızı dalgalandıran 8 Turcornumuz var.
Sosyal medya paylaşımları turiste referans oluyor
AKTOB Başkanı Kaan Kaşif Kavaloğlu, sosyal medya paylaşımlarının turistin tatil tercihini etkilediğini söyledi.
İyi Finans'tan yeni şube
İyi Finans, 31. şubesini Mardin'de açtı.
Yanıltıcı reklam ve karanlık ticari tasarımlara ceza
Reklam Kurulundan tüketiciyi aldatan reklamlara 4,5 ayda 122 milyon lira ceza!
Ekinciler "EKDMR" koduyla Borsa'da işlem görmeye başladı
Borsa İstanbul'da gong Ekinciler Demir ve Çelik Sanayi AŞ için çaldı.
THY İletişim Başkanı Yahya Üstün'den THY ve AJet'ten ek sefer duyurusu
THY İletişim Başkanı Yahya Üstün, THY ve AJet'in Kurban Bayramı tatili için toplam 545 ek sefer planladığını duyurdu.
Türkiye'nin ihracatında artış
Türkiye'nin ihracatı nisanda geçen yıla kıyasla yüzde 22,3 arttı.
AJet'in İstanbul'dan iki ülkeye seferleri başlıyor
AJet'in İstanbul-İskenderiye ile Ankara-St. Petersburg seferleri başlıyor.
İstanbul'u küresel finans ve cazibe merkezi yapma vizyonu
Cumhurbaşkanı Erdoğan: İstanbul'u küresel bir finans ve cazibe merkezi yapmak için yoğun bir mesai harcıyoruz.
Erdoğan'dan müjde: 16-17 milyon haneye yerli gazımız ulaşacak
Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan müjde: İkinci yüzer üretim platformunun bitimiyle 2028'de 16-17 milyon haneye yerli gazımız ulaşacak.
Üregen: "Evet, şu an CHP Genel Başkanımız Kemal Kılıçdaroğlu'dur."
İcra memurları, söz konusu kararı çalışma ofisine gelerek CHP Genel Başkanlığı görevine iade edilen Kemal Kılıçdaroğlu'na iletti.
Ticaret Bakanı Bolat'tan BTSO ve iş dünyasına övgü dolu sözler
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Hometex 2026 Fuarını, Bursa Ticaret ve Sanayi Odasını, Bursa sanayi, ticaret, ihracatını Dijital Haber mikrofonlarına değerlendirdi.
İş insanı Davut Gürkan: Küresel vize krizleri Türkiye’ye yaradı
Hometex 2026 Fuarı'nda konuşan Davut Gürkan, lojistik güç, ihracat odaklı inovasyon ve ara eleman projeleriyle Bursa tekstilinin küresel liderliğini anlattı.
19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı’nın 107. yılı
19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'nın 107. yıl dönümü kutlanıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan "Bizim bu cennet ülkeden başka vatanımız yok"
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kabine Toplantısı'nın ardından terörsüz Türkiye, ekonomi, dünya konjonktörü açıklamalarında ve Sumud Filosuna destek çağrısında bulundu.
Dünyanın gözü İNRES 2026’da olacak
2’nci İstanbul Doğal Kaynaklar Zirvesi (İNRES 2026), 22 Mayıs’ta Lütfi Kırdar Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilecek.
Kartlı ödemelerin tutarı Nisan'da 2,6 trilyon liraya ulaştı
BKM, Nisan verilerini açıkladı.Türkiye'de kredi kartı sayısı 147,6 milyona, banka kartı sayısı 216 milyona, ön ödemeli kart sayısı 98,4 milyona yükseldi.
İlk 4 ayda toplam otomotiv üretimi 448 bin 428 adet oldu
OSD duyurdu: Otomotiv ihracatı adet bazında bu yılın ocak-nisan döneminde 300 bin 718 olarak gerçekleşti. Bu dönemde, toplam otomotiv ihracatı 13,8 milyar dolar oldu.
THY'nin İstanbul-Dubai uçuşları yeniden başlatılıyor
ABD ile İran arasındaki savaş nedeniyle ara verilen THY'nin İstanbul-Dubai uçuşları 9 Haziran'da yeniden başlatılıyor.
TÜİK, iş gücü istatistiklerini açıkladı
Türkiye'de işsizlik oranı, 2026'nın ilk çeyreğinde 2025'in son çeyreğine göre 0,1 puanlık azalışla yüzde 8,2 oldu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan Galatasaray Futbol Takımı'nı kabul etti
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Galatasaray Futbol Takımı oyuncularını ve teknik heyetini kabul etti.
İsrail'den yine alçaklık! Küresel Sumud Filosu'na saldırdı
İsrail ordusu, Küresel Sumud Filosu'na uluslararası sularda saldırdı.
Palandöken “Her iki kişiden birinin kredi kartı borcu var”
TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken, Kredi ve kredi kartı yasal takipte olan banka müşterilerine yönelik BDDK ve ilgili Bakanlıklardan destek istedi.
İklimlendirme Meclis Başkanlığına Mehmet Hakkı Şanal seçildi
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Türkiye İklimlendirme Meclisi Başkanlığına Mehmet Hakkı Şanal seçildi.
TOBB Türkiye Kimya Sanayi Meclisi Başkanı Timur Erk oldu
TOBB Türkiye Kimya Sanayi Meclisi Başkanı yeniden Türkiye Kimya Sanayicileri Derneği (TKSD) Onursal Başkanı Timur Erk seçildi.
Hisarcıklıoğlu KOBİ’lere destek istedi
TOBB Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, "KOBİ kredileri ile ticari kredi kartlarını aylık kredi büyüme sınırları dışına çıkartmalıyız." dedi.
Sezin Erken, ING Türkiye Genel Müdür Yardımcısı olarak atandı
Sezin Erken, ING Türkiye Özel Bankacılık ve Yatırım Genel Müdür Yardımcısı olarak atandı.
Egeli ihracatçılardan yeni rota: Çin
Çin Endüstri ve Ticaret Bankası (ICBC) ile düzenlenen toplantıda ticaret hacminin geliştirilmesi, finansmana erişim, yeni iş birliği fırsatları ele alındı.
TMSF'den otel satışı
TMSF, Babylon Town Turizm'e ait Antalya’daki oteli satışa çıkardı.
SRC Kurye Belgesi alma süresi 2027'ye kadar uzatılacak
Bakan Uraloğlu: SRC Kurye Mesleki Yeterlilik Belgesi ile Kurye Faaliyet Belgesi temin süresini 1 Ocak 2027'ye kadar uzatacağız.
Erdoğan’dan Türk dünyasına dijital vizyonda birlik çağrısı
Cumhurbaşkanı Erdoğan, TDT Türkistan Zirvesi'nde konuştu: "Gaspıralı’nın şiarına 115 yıl sonra 'Dijital vizyonda birlik' ifadesini ekleme zamanı gelmiştir."
Yiğit Boztürk, Nissan Türkiye Genel Müdür Yardımcısı oldu
Nissan Türkiye Genel Müdür Yardımcılığına Yiğit Boztürk atandı.
Erdal Yavuz'a Milangaz'da üst düzey atama
GüzelEnerji Akaryakıt A.Ş. ve Milangaz’ın Genel Müdürü Erdal Yavuz oldu.
Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı EKPSS sonuçları açıklandı
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM), Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) sonuçlarının açıklandığını bildirdi.