Bakan Kacır: 2 yılda 100 bin yapay zeka profesyoneli yetiştireceğiz

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, "Yerli harita ve navigasyon uygulamasını önemsiyoruz. Bunu, stratejik bir alan olarak görüyoruz. Sivil gördüğümüz uygulamaların aslında veri güvenliği açısından ne kadar önemli olduğunu hepimiz fark ediyoruz. Dolayısıyla 2027 yılı başından itibaren telefonlarımızdaki yabancı uygulamaların hepsini silmeye ve tümüyle yerli milli navigasyon uygulaması kullanmaya hazırlanıyoruz." dedi.

Bakan Kacır, Bursa Teknik Üniversitesinin (BTÜ) 2026-2027 Akademik Yılı Açılışı ve Fahri Doktora Tevdi Töreni’ne katıldı. Törende yaptığı konuşmada Kacır, yerli navigasyondan çip yatırımlarına, modüler nükleer reaktörlerden uzay programına ve yapay zekâ hamlesine kadar kritik alanlardaki hedefleri açıkladı.

Bursa Teknik Üniversitesinde bilim ve teknoloji alanında fahri doktora unvanına layık görülen Bakan Kacır; Türkiye'nin Millî Teknoloji Hamlesi vizyonunu, Ar-Ge ve sanayi ekosisteminin ulaştığı seviyeyi ve gelecek dönemin yol haritasını paylaştı.

Kacır, konuşmasında şunları kaydetti:

MİLLÎ TEKNOLOJİ HAMLESİ EN BÜYÜK KUVVET ÇARPANI: Millî Teknoloji Hamlesi; Türkiye'nin kritik teknolojilerde tam bağımsızlık, ileri teknoloji ürünlerini, sistemlerini ve hizmetlerini kendi imkânlarıyla geliştirebilme, üretebilme, rekabetçi şekilde dünyaya sunabilme yolculuğudur. Bu yolculuğun en önemli paydaşlarının başında üniversitelerimiz geliyor. Dünya ekonomisinin ağırlık merkezi Batı'dan Doğu'ya kayıyor. Özellikle son 20 yılda Çin'in Batılı ekonomilerle mukayese edildiğinde daha hızlı yükselmesi, küresel ihracat ve ticarette elde ettiği pay, dünya ekonomisinin ağırlık merkezinin Doğu'ya doğru yönelmesinde çok etkin bir rol oynadı. Türkiye, tam bu ağırlık merkezi değişiminde aslında bulunduğu konum itibarıyla üretim ve ticaretin merkez üslerinden biri olmaya aday bir noktada. Millî Teknoloji Hamlesi, tam da bu anda Türkiye'nin en büyük kuvvet çarpanı. Türkiye, artık kendi öz evlatlarının alın ve akıl teriyle geliştirdiği projeleri kıymetlendirebilen, bu projelerden katma değer üretebilen ve rekabetçi şekilde dünya sahnesinde yerini alabilen bir ülke. Bunu, kurduğumuz büyük Ar-Ge altyapısına borçluyuz.

ÜRETİMDE AVRUPA’NIN ÖNÜNDEYİZ: Bugün Avrupa ekonomilerinin neredeyse tamamı, pandemi öncesi üretim düzeylerinin halen altında. Almanya, 2020 yılı ocak ayındaki üretim düzeyinin yüzde 13, Fransa yüzde 4, İtalya yüzde 6,5 daha aşağısında. Türkiye, pandemi öncesindeki üretim düzeyinin yüzde 27,5 daha üzerinde. Türkiye, yoğun ihracat yaptığı ürün, pazar ve ülke sayısında muazzam bir ivme yakaladı. Çin'den sonra en güçlü ihracatçı ülke, Çin'den Avrupa'nın ortasına kadar olan geniş coğrafyada Türkiye’dir. Savunma ve havacılık alanında güçlü bir farkındalık ve sağlam irade sayesinde yeni bir hikâye yazmaya başladık; Bayraktar, Akıncı, Aksungur, Anka, Kızılelma ile muazzam bir devrime imza atıldı. Aynı zamanda bir tarım ülkesiyiz, tarımsal üretimde Avrupa'da bir numarayız ve bunu stratejik güç olarak görüyoruz; tarımı da savunma sanayisinden farklı görmüyoruz.

ÇİP VE YERLİ NAVİGASYONDA KRİTİK ADIMLAR: Enerjide, nükleer teknolojilerde, enerji depolamada, batarya sistemlerinde, haberleşmede sıklıkla kırılmalar yaşanıyor. Bakanlık olarak, bu alanların önünü açmak, bu alanlara yönelik yatırımları hızlandırmak, finansmanı kolaylaştırmak ve daha hızlı şekilde hayata geçmesini sağlamak için son dönemde pek çok projeyi devreye aldık. Çip meselesini önemsiyoruz. Şimdi endüstriyel alanda, sivil alanda da büyük ölçekli yatırım projeleri için sıkı bir hazırlık içindeyiz. Hedefimiz, onları da yakın zamanda kamuoyuyla paylaşmak. Yerli harita ve navigasyon uygulamasını stratejik bir alan olarak görüyoruz. Sivil gördüğümüz uygulamaların aslında veri güvenliği açısından ne kadar önemli olduğunu hepimiz fark ediyoruz. Dolayısıyla 2027 yılı başından itibaren telefonlarımızdaki yabancı uygulamaların hepsini silmeye ve tümüyle yerli millî navigasyon uygulaması kullanmaya hazırlanıyoruz. Bu projede TOGG'un çok kıymetli katkıları var; başarılı bir ekosistem projesi olarak hayata geçiyor.

TÜRKİYE AY’A ERİŞEN 9 ÜLKEDEN BİRİ OLACAK: Havacılık sanayisinde elde ettiğimiz başarıların bir benzerini uzay teknolojilerinde elde edeceğiz. Dünyada haberleşme uydusu geliştirebilen, üretebilen 11 ülkeden biriyiz ve artık hiçbir test için yurt dışına muhtaç değiliz. Uzay ekonomisinde etkin bir oyuncu olacağız. Geliştirdiğimiz hibrit itki sistemini de kullanarak yüzde 80'in üzerinde yerlilikle üretimini tamamladığımız Ay Uzay Aracımızı, 2027 yılının ilk aylarında Ay'a göndereceğiz. Türkiye, Ay'a erişmeyi başaran 9 ülkeden biri hâline gelecek. Bu teknolojiye derin uzayda tarihçe kazandırabilirsek, inşallah uyduların yörünge transferlerinde kullanacağız. Bir yandan uzaya erişim için kendi roketlerimizi geliştiriyoruz. Roketsan tarafından yürütülen projelerle kendi uydularımızı, kendi roketlerimizle ve kendimize ait bir uzay limanından uzaya göndermeyi hedefliyoruz.

SOMALİ UZAY LİMANIYLA MALİYET YÜZDE 30 DÜŞECEK: Somali'de kurulumuna başlanan uzay limanı ülkemize stratejik ve ekonomik üstünlük sağlayacak. Bu fırlatmaları yapabilmek için hem hava trafiğinin hem etraftaki yerleşimin hem deniz trafiğinin buna müsaade edebilmesi lazım. Türkiye, tüm bu parametreler açısından yoğun bir coğrafyada; gökyüzünde ve denizlerimizde büyük bir trafik ve nüfus yoğunluğu var. Ayrıca ekvatora yakın bölgeler, uzaya erişim için büyük fırsatlar sunuyor. Çünkü roket fırlatmalarında dünyanın dönüş hızından da istifade ediliyor; dönüş hızı ekvator bölgesinde maksimum seviyede. Dolayısıyla daha az yakıtla hedefinize erişebiliyorsunuz. Böylelikle ekvatorda yaptığınız bir fırlatmada maliyetleriniz, buradakinden yüzde 30 daha aşağıda gerçekleşiyor. Bu da ülkemiz adına küresel ölçekte ciddi bir rekabet alanı oluşturuyor.

TÜRKİYE KENDİ NÜKLEER REAKTÖRÜNÜ GELİŞTİRECEK: Türkiye, kendi nükleer reaktörünü geliştirecek. Bununla ilgili hazırlık sürecini tamamladık ve proje dönemini başlattık. Modüler reaktörlerde Türkiye'nin bir üretim gücü hâline gelmesini hedefliyoruz. Nükleer teknoloji çok kıymetli bir alan. Türkiye bütün bunları barışçıl amaçlarla yapıyor; bizim başka türlü bir hedefimiz yok ancak teknolojide geri kalmaya da hiç niyetimiz yok. Kendi teknolojimizi kendimiz geliştirecek ve kendimiz kullanacağız.

2 YILDA 100 BİN YAPAY ZEKÂ PROFESYONELİ: Yapay zekâyı kamu hizmetlerinde, özel sektör uygulamalarında ve akademide çok daha etkin kullanmaya hazırlanıyoruz. Süper bilgisayar yatırımlarımızla gelişim hızını artırırken gerekli tedbirleri de alıyoruz. Kendi verimizi kendi topraklarımızda saklamalı, kendimiz işlemeli ve değere dönüştürebilmeliyiz. Kendi dil modellerimizi geliştirmeli, sektörel veri kümelerini oluşturmalı ve uçtan uca yerli, millî bir ekosistem kurmalıyız. Bu doğrultuda çok temel hedeflerimiz var; 2 yıl içerisinde 5 milyon vatandaşımıza yapay zekâ okuryazarlığı kazandıracak, 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin yapay zekâ profesyoneli yetiştireceğiz.