Günseli Özen: Cİ neden önemli, Turuncu Etiket neden gerekli?

Marketing Türkiye Genel Yayın Yönetmeni Günseli Özen, Tarım ve Orman Bakanlığınca coğrafi işaretli ürünlerin markalaşmasını güçlendirmek ve tüketici güvenini artırmak amacıyla ev sahipliği yaptığı, Coğrafi İşaretlerde Markalaşma Çalıştayı’ndaki izlenimlerini okuyucularına aktardı.

Günseli Özen'in Marketing Türkiye'deki köşesinde çalıştayla ilgili şunları aktardı:

"Türk Patent ve Marka Kurumu Coğrafi İşaretler’i (Cİ) şöyle tanımlıyor; “Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri bakımından kökenin bulunduğu yöre, alan, bölge veya ülke ile özdeşleşmiş ürünü gösteren işarettir.” Yine kurumun verilerine göre bugün 1737 adet Cİ almış ürün mevcut. Peki, Cİ almak ne demek ve Cİ etiketi tüketici algısında nasıl kabul görüyor?

Coğrafi işaret ürüne ilişkin bir nevi teminat verir. Menşeini öğrenirsiniz, üreticisini resmi makamlarca onaylanmış kabul edersiniz ve özgündür. Abartmamayım ama organik olduğuna dair bir varsayımda da bulunursunuz. Öyle olmadığını bilsek de inanmak kolayımıza geliyor. Oysa ki organik belgesi almak başka bir gezegenden ürün devşirmek gibidir.

Coğrafi işaret sayısı 1737’ye çıkıp 1523’ü tarım ürünü olarak Cİ belgesini alınca, Tarım ve Orman Bakanlığı sürecin belli esaslar içinde yürümesi üzere aksiyon aldı. “Coğrafi İşaretlerde Markalaşma Çalıştayı” kapsamında sürecin paydaşlarını davet ederek hem halihazırdaki Cİ statüsünü konuşmak ve hem de bundan sonrasına ilişkin yönergelerle yol haritasını belirlemek üzere 29-30 Mayıs tarihlerinde bir çalıştay düzenledi.

Açılış konuşmasını TRGM Tarımsal Pazarlama Daire Başkanı Ahmet Turan Gürkan’ın yaptığı, sürecin önemini ortaya koyan katılımlarıyla Türk Patent ve Marka Kurumu Başkanı Prof. Dr. Muhammet Zeki Durak, Tarım Reformu Genel Müdürü Dr. Osman Yıldız ve Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Ahmet Bağcı da markalaşma sürecinin önemine ve ülkemizdeki tarım gerçeğine değinen açıklamalar yaptılar.

Coğrafi işaretli ürünler nasıl markalaşacak?

Tarım ve Orman Bakanlığı, coğrafi işaretli ürünlerin markalaşmasını güçlendirmek ve tüketici güvenini artırmak amacıyla ev sahipliği yaptığı, “Coğrafi İşaretlerde Markalaşma Çalıştayı’nda” sektördeki mevcut durum değerlendirildi, çözüm önerileri masaya yatırıldı.

Çalıştayın moderasyonu Prof. Dr. Sertaç Dokuzlu tarafından yapılırken, “Tarım ve Gıda ile İlgili Geleneksel Ürün Adı ve Coğrafi İşaretlerin Denetlenmesine İlişkin Yönetmelik” tartışmaya açıldı.

Tartışmalar;

Amaç, kapsam, dayanak, tanımlar,Turuncu Etiketli ürün değer zinciri,Kontrol ve sertifikasyon kuruluşunda aranan şartlar: Çalışma izni, çalışma esasları, yetki ve sorumluluklar,Kontrol ve sertifikasyon hizmetleri,Denetim esasları,Resmi kontrol görevlisi, kontrolör ve sertifiker eğitimleri,Yaptım hükümleri, cezaların tahsili ve itiraz,Coğrafi İşaret ve geleneksel ürün adı denetim komitesi,Taahhütname,

ana başlıkları altında gerçekleştirildi.

Cİ neden önemli, Turuncu Etiket neden gerekli?

Ülkemizin kültürel mirası olan Cİ’ler yerel kalkınmada çok önemli bir değer. Ancak hak ettiği cirosal büyüklüğe ulaşması için Tarım Bakanlığı’nın ve ilgili kurumların birlikte çalışması gerekiyor. Değer yaratımı açısından baktığımızda “Turuncu Etiket” ile tüketicinin daha fazla güven duyması sağlanarak talebin artırılması söz konusu olacak.

Tarım ve Orman Bakanlığı yetkilileri tarafından çalıştayda paylaşılan en dikkat çekici gelişme, coğrafi işaretli ürünlerin denetimini ve izlenebilirliğini güçlendirmeye yönelik yeni bir etiketleme sisteminin gündeme alınması oldu. Buna göre; yakın gelecekte hayata geçirilmesi planlanan “Turuncu Etiket” uygulaması ile tüketicilerin, coğrafi işaretli ürünlerin daha kolay tanıması ve denetimden geçmiş ürünlerin ekonomik katma değerinin artması uluslararası pazarda hak ettiği değeri bulması hedefleniyor.

Yeni sistemde, ürünlerin kontrol ve izleme süreçlerinin daha etkin yürütülmesi için yetkilendirilmiş Kontrol ve Sertifikasyon Kuruluşları devreye girecek.

Güçlü denetim, güçlü marka değeri

Tarım ve Orman Bakanlığı, coğrafi işaretlerin yalnızca bir tescil belgesiyle sınırlı kalmaması gerektiğinin altını çizerek; bu ürünlerin kalite, özgünlük ve bölgesel kimlik açısından korunmasının ve doğru şekilde sunulmasının büyük önem taşıdığını vurguladı. Turuncu Etiket uygulaması hem üreticilerin haklarını koruyacak hem de tüketicilerin aldatılmasının önüne geçerek piyasada güven ortamını güçlendirecek.

Bakanlık yetkilileri, önümüzdeki dönemde yapılacak yasal düzenlemelerle birlikte hem üretici örgütlerinin hem de yerel yönetimlerin coğrafi işaretler konusunda daha aktif rol almasını hedeflediklerini belirtti.

Şimdi en önemli soru, daha önce Cİ almış Turuncu Etiketsiz ürünlere ilişkin alınacak kararlar.

AB tarafından onaylanmış 30’a yakın Cİ ürünün markalaşması ilk etapta olmak üzere sürecin ürün ve üretime olan katma değeri yadsınamaz derecede yüksek.

Turuncu Etiket çalışmasının en kısa sürede hayata geçmesi Cİ olan güçlü markalar oluşturmak en büyük dileğimiz."