Ahmet Rasim Çağın soruyor: Yapay zeka neden şimdi moda oldu?
Yapay zeka, insan zekasını taklit eden bilgisayar sistemleri veya yazılımlarını geliştirme bilimi ve mühendisliği olarak tanımlanıyor. Öğrenme, problem çözme, karar verme ve dil anlama gibi insan benzeri bilişsel yetenekleri gerçekleştirebilen bu sistemler, son yıllarda adeta bir devrim yarattı.
Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Ahmet Rasim Çağın, yapay zekanın neden günümüzde bu denli popüler hale geldiğini ve yaşamımızın hangi alanlarında etkili olduğu hakkında değerlendirmelerde bulundu.
“Yapay Zeka Geleceğin Değil, Günümüzün Teknolojisi”
Boğaziçi Üniversitesi Öğretim Üyesi Ahmet Rasim Çağın, yapay zekanın yalnızca akademik bir araştırma alanı olmaktan çıkıp gerçek dünyada devrim yaratan bir teknolojiye dönüştüğünü vurguladı.
"Bu teknoloji, 1950’lerden beri üzerinde çalışılan bir alan olsa da, son yıllarda yaşanan gelişmelerle birlikte gündemin en üst sıralarına yerleşti. Yapay zeka, aslında yeni bir kavram değil. Ancak son yıllarda çok fazla ilgi toplamasının arkasında birkaç temel sebep var, günümüzün ekonomik ve toplumsal dönüşümünde belirleyici bir rol oynuyor." diyen Ahmet Rasim Çağın, bu teknolojinin yükselişinin arkasında birkaç temel dinamik olduğunu belirtti.
“Yapay Zekanın Yakıtı: Büyük Veri Patlaması”
Yapay zekanın, öğrenebilmek ve tahmin yapabilmek için devasa miktarda veriye ihtiyaç duyduğunu ifade eden Çağın, “İnternet, sosyal medya, e-ticaret platformları, sensörler ve sağlık hizmetleri aracılığıyla her geçen saniye milyarlarca veri üretiliyor. Bu veri patlaması, yapay zekanın gelişimini hızlandıran en önemli faktörlerden biri” diye konuştu.
“GPU ve TPU Teknolojileriyle Hesaplama Gücü Zirvede”
Yapay zekanın ilerlemesinde artan işlemci gücünün de belirleyici olduğunu söyleyen Çağın, özellikle NVIDIA gibi şirketlerin geliştirdiği grafik işlemcileri (GPU’lar) ve özel yapay zeka çipleri (TPU’lar) sayesinde eğitim süreçlerinin büyük ölçüde hızlandığını vurguladı. “Eskiden yıllar süren hesaplamalar, bugün saatler içinde tamamlanabiliyor. Bulut bilişim teknolojileri de bu gücü herkesin erişimine açtı,” dedi.
“Derin Öğrenme ile Sıçrama”
Çağın’a göre, yapay zekanın uygulamalarda etkinliğini artıran bir diğer önemli gelişme ise derin öğrenme (deep learning) algoritmalarının olgunlaşması oldu. Çağın, “Görüntü işleme, ses tanıma, doğal dil işleme gibi alanlarda yapay sinir ağları devrim yarattı. Bu da yapay zekanın sadece akademik değil, ticari ve endüstriyel anlamda da güçlü bir araç haline gelmesini sağladı,” dedi.
“Erişilebilirlik Arttı, Maliyetler Azaldı”
Geçmişte yapay zeka projelerinin yalnızca büyük bütçelere sahip kurumlar tarafından yürütülebildiğini hatırlatan Çağın, “Bugün artık bulut tabanlı altyapılar sayesinde çok daha düşük maliyetlerle herkes yapay zeka projeleri geliştirebiliyor. Büyük teknoloji firmalarının açık kaynaklı araçlar sunması da bu dönüşümü hızlandırdı” ifadelerini kullandı.
“Yapay Zeka: Yeni Endüstri Devrimi”
Çağın, yapay zekayı “yeni bir endüstri devrimi” olarak tanımlıyor:
“Yapay zeka, tıpkı sanayi devrimi ya da elektriğin icadı gibi, tüm sektörleri dönüştürme potansiyeline sahip. Otonom araçlardan sağlık teşhis sistemlerine, üretim otomasyonundan müşteri hizmetlerine kadar her alanda büyük verimlilik artışı ve tasarruf sağlıyor.”
“Türkiye İçin Bir Fırsat Penceresi”
Çağın, yapay zekanın tarihi bir fırsat sunduğunu belirterek, şunları söyledi:
“Yapay zeka, endüstri devrimi veya elektriğin bulunması gibi büyük bir dönüşümü temsil ediyor. İstisnasız tüm endüstrileri etkileyecek olan bu teknoloji, insan yaşam biçimini temelden değiştirme potansiyeline sahip. Türkiye, endüstri devrimini kaçırmış bir ülke olarak, yapay zeka gibi bir fırsatı iyi değerlendirmek zorunda. Bu teknoloji, refah seviyesini artırmak ve küresel rekabette öne çıkmak için büyük bir şans sunuyor.”
“Yapay Zeka Her Yerde”
Ahmet Rasim Çağın, sözlerini şu ifadelerle tamamladı:
“Yapay zeka artık hayatımızın her alanında. Eğitimden sağlığa, üretimden eğlenceye kadar tüm sektörlerde kullanılıyor. Bu teknoloji bir moda değil, geleceğin ta kendisi. Onu anlamak ve doğru kullanmak, hem bireyler hem de ülkeler için artık bir zorunluluk.”
“Kim Korkar Yapay Zekadan”
Akademisyen Ahmet Rasim Çağın’ın, yapay zekanın çalışma şeklimizi ve yöntemlerimizi nasıl dönüştürdüğünü yalın bir dille ve ilgi çekici bir anlatımla ele aldığı rehber niteliğindeki yeni kitabı “Kim Korkar Yapay Zekadan–İş Hayatında Yapay Zeka”, önümüzdeki günlerde okuyucuyla buluşacak.
Ahmet Rasim Çağın, San Francisco ve Silikon Vadisi'nde 25 yılı aşkın bu alanda deneyim kazanan Akademisyen Ahmet Rasim Çağın, özellikle çalışma hayatında yapay zeka uygulamaları üzerine çalışmalar yapıyor ve son dönemde Boğaziçi Üniversitesi’nde ve Kaliforniya Üniversitesi Berkeley Kampüsünde “uygulamaya yönelik yapay zeka dersleri” veriyor.
