Berna Şen Şenol: Robot pilotlar insan pilotların yerini alamaz
Tüm Mühendis Kadınlar Derneği’nin (TÜMKAD) ilkini gerçekleştirdiği “QueENG Tech Buluşmaları”na, Türkiye’nin ilk kadın F-16 pilotu ve TÜMKAD Londra Temsilcisi Berna Şen Şenol konuk oldu.
Mövenpick Otel Balo Salonu’nda düzenlenen etkinliğe, TOBB Kadın Girişimciler Kurulu Başkanı Sabriye Şen, BUİKAD Başkanı Şeyda Şençayır, YAPİDER Başkanı Sevcan İlcili, Yapı Denetim Kuruluşları Birliği Bursa Şube Başkanı Esra İnhanlı, Bursa Soroptimist İş ve Meslek Kadınları Derneği Başkanı ve BALKANTÜRKSİAD Yönetim Kurulu Üyesi Sedef Sinoplu, Türk Hava Kurumu Bursa Şubesi Başkanı Pilot Hatice Nur Gündoğdu ile sivil toplum kuruluşlarının yöneticileri ve TÜMKAD üyeleri katıldı.
Etkinliğin açılışında konuşan TÜMKAD Başkanı Ülfet Öztürk, teknoloji, mühendislik ve geleceği şekillendiren kadınları bir araya getiren yeni bir platformun startını verdiklerini belirterek, QueENG Tech Buluşmaları’nın ilkinde, Türkiye’nin ilk kadın F-16 pilotu ve TÜMKAD Londra Temsilcisi Berna Şen Şenol’u konuk etmenin mutluluğunu yaşadıklarını dile getirdi.
Geleceğin yazılan bir şey olmayıp, tasarlanan bir şey olduğuna inandıklarını ifade eden TÜMKAD Başkanı Ülfet Öztürk, “Geleceği tasarlayan kadınlar birbirlerinden ilham almalı, öğrenmeli, birbirilerini kutlamalı, başarıları paylaşmalılar. QueENG Tech; mühendislerin, teknoloji liderlerinin, girişimcilerin ve genç kadınların bir araya geldiği, birbirinden güç aldığı ve birlikte büyüdüğü bir platform olarak kurulmuş bulunuyor. Burası sadece bir buluşma noktası değil, bir vizyon alanıdır. Biz bu platformu, daha fazla kadının teknolojiye yön verdiği, daha fazla kadının sahneye çıktığı ve daha fazla kadının ‘ben de varım’ dediği bir alan yaratmak için başlatıyoruz” diye konuştu.
Açılış konuşmasının ardından, Türkiye’nin ilk kadın F-16 pilotu ve TÜMKAD Londra Temsilcisi Berna Şen Şenol’un konuşmacı olarak katıldığı, TÜMKAD Başkanı Ülfet Öztürk’ün moderatörlüğündeki sohbet bölümüne geçildi.
Havacılık merakıyla gelen savaş pilotluğu: Öztürk’ün sorularını yanıtlayan Şenol, dinamik bir kişiliğe sahip olduğunu ve çocukluk yaşlarından bu yana havacılığa merakı bulunduğunu belirterek, bu alanda ilk kadın savaş pilotu olmanın zorluklarını yaşadığını ancak pes etmediğini vurguladı.
F-16 pilotluğu sürecinin 1993 yılında Hava Harp Okulu’na girmesiyle başladığını ifade eden Şenol, “Lise eğitiminde de başarılı bir öğrenciydim. O dönemde üniversite sınavlarında belli puanın üzerinde alan öğrencilere Hava Harp Okulu davetiye gönderiyordu. Ben de sınavlarda yüksek puan aldığımdan, bana da davetiye mektubu geldi. Uçmayı çok istedim. Denediğim anda baktım ki bu iş tam bana göre. İşte o anda pilot olmaya karar verdim. Türkiye’nin ilk kadın F-16 pilotu olduğumdan, önümde örnek alabileceğim kadın savaş pilotu modeli yoktu. Kendi kendimi motive ettim. Mutlaka savaş uçağı pilotu olmalıydım. İç sesimi dinledim ve başardım. Dört yıllık Hava Harp Okulu eğitiminden sonra Endüstri Mühendisliği eğitimi aldım. Kadınlar bu işi yapabilir mi yapamaz mı? Bu soruya ‘elbette yapabilir’ yanıtını verdiğime inanıyorum. Kararlı tutumum, empati becerim ve zorluklarla baş edebilme azmim sayesinde başarılı oldum. Uçuş hocam, sakin ve kararlı tutumumu her gördüğünde, ‘sen bu işi başaracaksın’ derdi. Sonuçta hocamı haklı çıkardım” diye konuştu.
Başarının sırrı fırsat eşitliğinde: Erkek egemen bir alanda kadınların da başarılı olabileceklerini kanıtladığını ifade eden Şenol, “Aklınıza gelebilecek bütün fiziki ve sosyal koşulların erkek pilot adaylarının ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri bir düzenek içerisinde belirlendiği bir ortamda, kadın olmanın zorluklarını yaşadım. Ancak pes etmedim. Mücadele verdim. Bir kadının günlük ihtiyaçlarını karşılayabileceği fiziki koşulların sağlanmasına öncülük ettim. F-16 pilotu olmaya karar verdiğimde çok kimsenin, ‘acaba bir kadın bunu başarabilir mi?’ sorusuna muhatap oldum. Aslında bu soru çok yanlış. Burada kadın-erkek cinsiyet ayrımına gidilmemeli.
Fırsat eşitliği sağlanmalı. Bunun sonucunda kadın ya da erkek kim başarılı oluyorsa o yoluna devam etmeli” dedi.
Orduda albaylığa kadar yükseldiğini sonrasında emekli olduğunu belirten Türkiye’nin ilk kadın F-16 savaş pilotu Berna Şen Şenol, halen sivil havacılıkta pilotluğa devam ettiğini dile getirdi.
Son yıllarda kadın pilot sayısındaki artışa işaret eden Şenol, fırsat eşitliği verilmesi durumunda bu sayının önümüzdeki yıllarda daha da artacağına inandığını ifade etti.
“Robot pilotlar insan pilotların yerini alamaz” Yapay zekâ teknolojisindeki gelişmelere de değinen Şenol, yapay zekâ ürünü hiçbir robotun insan pilotların yerini alamayacağına dikkat çekti.
Robot algoritmasını da insanın belirlediğine işaret eden Şenol, “Bilim insanları, beynin büyük bölümünün henüz keşfedilemediği konusunda hem fikir. Bu açıdan değerlendirildiğinde insan algoritmasının kodları, sonsuzluğun sırlı ufkuna uzanıyor. Makine-insan ilişkisi tek düze bir anlayışın eseri olmayıp, komplike yaklaşımı beraberinde getiriyor. Oysa hiçbir robot, komplike koşulların söz konusu olduğu bir düzenekte başarılı olamaz. Robot yüklenen veriler doğrultusunda hareket eder. Dolayısıyla ben, ‘insan pilotların yerini gelecekte robot pilotlar alacak’ tezinin gerçekliğine inanmıyorum” ifadelerinde bulundu.
Şenol, sohbetin ardından konukların sorularını yanıtladı.
TÜMKAD Başkanı Ülfet Öztürk programın sonunda, konuk konuşmacı Şenol’a günün anısı olarak, Yeşil Türbe’nin resmedildiği plaket takdim etti.
