Kamu ihalelerinde AI destekli rekabet analizi başlıyor

Kamu İhale Kurumu (KİK) ve Rekabet Kurumu (RK) arasında, kamu ihalelerinde rekabet ortamının geliştirilmesi ve korunmasına yönelik mevcut işbirliği protokolü, yeni bir aşamaya taşınıyor. KİK Başkanı Hamdi GÜLEÇ ile RK Başkanı Birol KÜLE arasında bugün imzalanan protokol ile birlikte, iki kurum arasındaki işbirliği, tarafların kamu ihalelerindeki rekabetçi risklerin ve olası ihlallerin tespiti amacıyla yapay zekâ destekli araçların geliştirilmesi, ortak istatistiksel modelleme ve analiz çalışmaları yürütülmesi yönünde genişletildi.

Kamu alımları, dünya genelinde ekonomik faaliyetlerin önemli bir kısmını oluşturuyor. OECD verilerine göre, kamu alımlarının birçok ülkede GSYH içindeki payı -15 seviyelerinde olup toplam kamu harcamalarının yaklaşık %30’u bu alımlardan oluşuyor. Türkiye’de ise kamu alımlarının GSYH içindeki payı yaklaşık %6 civarındayken, merkezi yönetim bütçe giderlerinin yaklaşık %36’sı kamu alımlarından oluşuyor. Bu bağlamda kamu ihalelerinde rekabetçi süreçlerin tesis edilmesi yalnızca kamu kaynaklarının etkin kullanımını sağlamakla kalmıyor; aynı zamanda piyasalarda fiyat oluşumunun sağlıklı işlemesine de katkıda bulunuyor.

Nitekim rekabetçi bir ihale süreci, kamu kaynaklarının verimli kullanılmasının yanı sıra, teşebbüsler için adil ve şeffaf bir yarışma ortamı yaratılmasını da sağlıyor. Ancak, ihale süreçlerinde rekabeti engelleyen, danışıklı teklif verme veya ihaleleri paylaşma gibi yöntemlerle ortaya çıkan ihale kartelleri, bu süreci baltalayarak kamu zararına neden olabiliyor. İki kurum arasında bugün imza altına alınan yeni işbirliği kapsamında RK ve KİK, bu tür ihlallerle mücadele etmek için yapay zekâ destekli teknolojilerden yararlanacak. Bu çerçevede özellikle ihale süreçlerindeki veri analizlerinin güçlendirilmesi ve olası ihlalleri resen tespit edebilecek yenilikçi araçların geliştirilmesi planlanıyor.

Rekabet Kurumu ve Kamu İhale Kurumunun ortak çalışması, kamu ihalelerinde rekabetin korunmasına, kamu kaynaklarının verimli kullanılmasına, ihale piyasalarında adil rekabet koşullarının sürdürülebilir şekilde sağlanmasına yönelik her iki kurumun kararlılığını bir kez daha ortaya koyarken, bu adım aynı zamanda Türkiye’nin rekabetçi ve şeffaf ihale sistemiyle dünya ekonomileri arasında güçlü bir yer edinmesine de katkı sağlayacak.